Bill Qeyts süni intellektin gələcəkdə ciddi risklər yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Bəs süni intellektin sürətli inkişafı insanlıq üçün daha çox fayda verəcək, yoxsa yeni təhlükələr yaradacaq?
Mövzu ilə bağlı Demokrat.az-a açıqlamasında Azərbaycan Kibertəhlükəsizlik Təşkilatları Assosiasiyası" İctimai Birliyinin eksperti, Xəzər Universitetinin İT departament rəhbəri Fərid Musayev bildirib ki, süni intellektdən istifadənin genişlənməsi ilə bağlı mövcud çıxışlar həm texnoloji inkişafla, həm də bu sahədə yarana biləcək risklərin kəsişməsində dayanır.
Onun sözlərinə görə, Bill Qeytsin xəbərdarlıqları texnoloji riskin bir hissəsidir, lakin bu prosesi iki əsas istiqamət üzrə analiz etmək olar:
"Faydalı perspektiv kimi baxsaq əgər insanlıq üçün böyük sıçrayışdır. Sİ-nin inkişafı bir çox sahələrdə insan imkanlarını fundamental şəkildə genişləndirə bilər. Elmi kəşflər və tibb sahəsində Sİ molekulyar biologiyadan başlayaraq, yeni dərmanların hazırlanması, xərçəngin erkən diaqnostikası və genetik mühəndislik sahəsində insan beyninin onilliklər ərzində edə bilməyəcəyi hesablamaları saniyələr ərzində edə bilir.
İqtisadi səmərəlilik tərəfdən isə avtomatlaşdırma və optimallaşdırma vasitəsilə resursların idarə edilməsi, enerjinin səmərəli istifadəsi və qlobal təchizat zəncirlərinin idarə olunması iqtisadi artımı sürətləndirə bilər. Mürəkkəb problemlərin həlli üçün isə nəzərdə tutsaq, iqlim dəyişikliyi və ya mürəkkəb fiziki sistemlərin modelləşdirilməsi kimi geniş miqyaslı problemlərdə Sİ əvəzolunmaz köməkçidir".
Ekspertin sözlərinə görə, riskli perspektivi gözə alsaq isə ciddi təhlükələr və qeyri-müəyyənlik baş verə bilər, Bill Qeytsin vurğuladığı təhlükələr əsasən aşağıdakı faktorlarla bağlıdır:
"Nəzarət problem, ən böyük risk Sİ-nin "pis" olması deyil, onun məqsədlərinin insan dəyərləri ilə tam uyğunlaşmamasıdır. Əgər çox güclü bir sistem verilmiş tapşırığı yerinə yetirmək üçün insanlığın maraqlarını nəzərə almarsa, bu, fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər. Sosial və iqtisadi disrupsiya faktoru və iş yerlərinin kütləvi şəkildə avtomatlaşdırılması nəticəsində yaranacaq işsizlik və artan iqtisadi bərabərsizlik sosial sabitliyi sarsıda bilər. Kibertəhlükəsizlik və dezinformasiya imkanlarının artması, Sİ-nin istifadəsi edilərək yaradılan dərin saxtacılıqlar (deepfakes) və avtomatlaşdırılmış kiberhücumlar demokratiya və təhlükəsizlik üçün ciddi tehdid yaradır.
Nəticədə süni intellektin inkişafı "fayda" və "risk" arasında bir seçim deyil, "idarəetmə" məsələsidir. Sİ-nin gətirəcəyi nəticə onun hansı etik çərçivədə və hansı nəzarət mexanizmləri ilə inkişaf etdirilməsindən asılıdır. Əgər texnoloji inkişaf hüquqi və etik tənzimləmələrdən daha sürətli getsə, risklər üstünlük təşkil edə bilər. Lakin Sİ-nin inkişafı paralel olaraq "təhlükəsizlik və uyğunluq" (AI Safety & Alignment) sahələrinə investisiya ilə müşayiət olunarsa, o, insanlıq üçün tarixin ən böyük katalizatoruna çevrilə bilər. Sİ özlüyündə neytral bir sistemdir; onun faydalı bir alətə, yoxsa riskli bir təhlükəyə çevrilməsi insanlığın bu texnologiyanı necə "təhlükəsizliklə əhatə etməsi" bacarığından asılıdır".
