Daim özünü üstün aparan, qarşısındakını tənqid edən və ya onu alçaltmağa çalışan insanlarla ünsiyyət yorucu ola bilər. Lakin psixoloq münaqişəyə girmək əvəzinə qarşı tərəfi öz sözləri barədə düşünməyə vadar edən qısa ifadədən istifadə etməyi məsləhət görür.
Demokrat.az-ın məlumatına görə, psixoloq Qoli Abrisami izah edir ki, qarşısındakına yuxarıdan aşağı baxan davranış çox vaxt özünə inamsızlıqla əlaqəli olur.
Onun sözlərinə görə, insan özünü daha güclü və ya mövqeyinə daha əmin hiss etmək üçün başqaları ilə özündənrazı tonda danışa bilər. Bəzi hallarda isə bunun səbəbi insanın öz üstünlüyünə səmimi şəkildə inanması, sözlərinin nə dərəcədə uyğun olduğunu dərk edə bilməməsi, stress və ya müdafiə reaksiyası ola bilər.
Hansı ifadə daha yaxşı təsir göstərir
Psixoloqun sözlərinə görə, özündənrazı bir şərhə ən yaxşı cavablardan biri belədir:
"Bilmirəm, siz məhz bunu nəzərdə tuturdunuz, ya yox".
Mütəxəssis bu ifadənin bir neçə səbəbə görə təsirli olduğunu düşünür. Bu, həddindən artıq aqressiv səslənmir və buna görə də münaqişəyə səbəb olma ehtimalı daha azdır. Eyni zamanda qarşı tərəfə sözlərinin diqqətdən kənarda qalmadığını aydın şəkildə göstərir.
Bundan başqa, belə cavab insanı məhz nə dediyi barədə düşünməyə vadar edir. Bundan sonra qarşı tərəf sözlərindən imtina edə, davranışını dəyişə və ya şəxsi sərhədləri aşdığını anlaya bilər.
Psixoloq vurğulayır ki, insan özündənrazı davrandıqda çox vaxt öz üstünlüyünü nümayiş etdirməyə çalışır. Buna görə də qarşı tərəfin sizə "daha az bilən insan" rolunu qəbul etdirməsinə imkan verməmək və mövqeyinizi sakit şəkildə müdafiə etmək vacibdir.
Sərhədlər qoymağa kömək edən daha 6 ifadə
Əgər yuxarıdakı cavab sizə uyğun deyilsə, psixoloq başqa ifadələrdən də istifadə etməyi məsləhət görür.
1. "Təşəkkür edirəm, amma bunu bir daha izah etməyinizə ehtiyacım olsa, sizə xəbər verəcəyəm".
Bu ifadə qarşı tərəf sizə elə yanaşdıqda faydalıdır ki, sanki vəziyyəti müstəqil şəkildə anlamaq iqtidarında deyilsiniz. Cümlə nəzakətli səslənir, eyni zamanda sərhəd müəyyənləşdirir.
2. "Bu fikri nəzərə alacağam".
Bu variant istənilməyən məsləhətlərə cavab olaraq yaxşı işləyir. Siz qarşı tərəfin dediklərini eşitdiyinizi bildirirsiniz, lakin onun tövsiyəsinə uyğun hərəkət edəcəyinizə söz vermirsiniz.
3. "Bunu mənə izah edirsən, yoxsa sadəcə ucadan düşünürsən?"
Bu sual insanı dayanaraq öz sözlərini qiymətləndirməyə vadar edir. Qarşı tərəf şərhinin təhqiramiz və ya özündənrazı səsləndiyini anlaya bilər.
4. "Səni eşitdim və bundan sonrakını özüm anlayaram".
Qısa cavab qarşı tərəfi dinlədiyinizi göstərir, lakin onun sizə nəsihət verməyə davam etməsinə şərait yaratmır.
5. "Sizin fikrinizə hörmət edirəm, amma nə edəcəyimi artıq bilirəm".
Psixoloq bu ifadəni nəzakətli və münaqişəsiz hesab edir. Bu cümlə mübahisəyə girmədən söhbəti yekunlaşdırmağa imkan verir və eyni zamanda qərarın sizə məxsus olduğunu aydın göstərir.
6. "Bunu bir daha de, amma bu dəfə mənimlə böyüklə danışdığın kimi danış".
Bu, daha sərt variantdır və insanın açıq şəkildə sərhədləri aşdığı vəziyyətlərdə istifadə edilə bilər. İfadə qarşı tərəfin yuxarıdan aşağı danışdığını birbaşa göstərir, lakin qarşıdurmaya səbəb ola bilər.
Sərhədlər qoymaq niyə vacibdir?
Özündənrazı insanla davamlı ünsiyyət insanın öz bacarıqlarına şübhə etməsinə, özünə hörmətinin azalmasına və hörmətsiz münasibəti tədricən normal qəbul etməsinə səbəb ola bilər.
Məhz buna görə psixoloq hər dəfə mübahisədə qalib gəlməyə çalışmamağı tövsiyə edir. Bunun əvəzinə, hörmətsizliyi gördüyünüzü və belə münasibəti qəbul etmədiyinizi sakit şəkildə göstərmək daha effektivdir.
Jalə Demokrat.az
