Bir çox insanlar səhər yeməyində doymuş yağlarla zəngin, liflə isə kasad qidalar qəbul edir ki, bu da ürək sağlamlığı üçün zərərlidir. Zamanla bu, qanda aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL), yəni “pis” xolesterinin artmasına səbəb olur və damarların tutulması, infarkt və insult riskini yüksəldir.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə “EatingWell” yazır.
Məqalədə qeyd olunur ki, uzun illər yumurta xolesterini artıran əsas qida kimi təqdim edilirdi, lakin indi ekspertlər onların balanslı qidalanma çərçivəsində tamamilə çıxarılmamalı olduğunu bildirir.
Bunun əvəzində diyetoloqlar səhər yeməyində ən zərərli seçim kimi donuz əti kolbasasını göstərirlər.
Mütəxəssislər bunun 3 əsas səbəbini izah edirlər:
1. Doymuş yağların yüksək miqdarı
Kolbasada doymuş yağların çox olması LDL xolesterinin artmasına səbəb ola bilər. Bu yağlar qaraciyərin qandan LDL-ni çıxarma qabiliyyətini zəiflədir və zamanla xolesterin səviyyəsini yüksəldir.
ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, 100 qram qızardılmış donuz əti kolbasasında təxminən 9 qram doymuş yağ var.
Amerika Ürək Assosiasiyasına görə, gündəlik kalorinin maksimum 6%-i doymuş yağlardan olmalıdır (2000 kalorilik rasionda təxminən 13 qram).
Tək bir kolbasa porsiyası bu normanın böyük hissəsini təşkil edə bilər.
2. Emal olunmuş ət məhsulu
Tədqiqatlara əsasən, emal olunmuş ətin mütəmadi istifadəsi ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Bunun səbəbləri arasında iltihab, oksidativ stress və damar divarlarında zədələnmə göstərilir.
Kolbasada olan nitritlər də yüksək temperaturda bişirildikdə zərərli birləşmələrə çevrilə bilər.
3. Digər yağlı məhsullarla birlikdə qəbul edilməsi
Kolbasa adətən pendir, kərə yağı və yağlı souslarla birlikdə yeyilir ki, bu da ümumi doymuş yağ miqdarını daha da artırır.
Diyetoloqlar bildirir ki, emal olunmuş ət gündəlik qida rasionunda əsas məhsul deyil, yalnız nadir hallarda istifadə olunmalıdır.
Sağlam alternativlər
Mütəxəssislər səhər yeməyində daha faydalı seçimlər kimi qızılbalığı və yulafı tövsiyə edirlər.
Qızılbalıq omeqa-3 yağ turşuları ilə zəngindir və ürək sağlamlığını dəstəkləyir. Yulaf isə həll olunan lif (beta-qlükan) sayəsində xolesterinin azalmasına kömək edir.
Hətta gündə 5–10 qram həll olunan lif LDL xolesterinin 5–10% azalmasına səbəb ola bilər.
Həmçinin yumurta da tamamilə qadağan deyil – sağlam insanlar gündə 1–2 yumurta yeyə bilərlər, çünki qidadakı xolesterinin qandakı səviyyəyə təsiri doymuş yağlardan daha azdır.
Jalə Demokrat.az
