Yemək hazırlayarkən vaxta qənaət etmək üçün bir çox insan birbaşa krandan isti su götürərək qazana tökür. Lakin mütəxəssislər bu vərdişin sağlamlıq üçün risk yarada biləcəyini bildirirlər. Səbəb isə isti suyun borulardan daha çox qurğuşun və mis kimi metalların həll olunmasına şərait yaratmasıdır.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "Meglepetes" məlumat yayıb.
İlk baxışdan isti sudan istifadə etmək məntiqli görünür: belə olduqda su daha tez qaynayır, makaron və digər ərzaqları bişirməyə daha az vaxt sərf olunur. Ancaq mütəxəssislər içmək və yemək hazırlamaq üçün soyuq kran suyundan istifadə etməyi, onu daha sonra qızdırmağı tövsiyə edirlər.
İsti su niyə daha risklidir?
ABŞ Ətraf Mühitin Mühafizəsi Agentliyi (EPA) içmək, yemək hazırlamaq və uşaq qidası üçün krandan isti su götürməməyi məsləhət görür. Bildirilir ki, yüksək temperatur borularda, kranlarda və su təchizatı sisteminin digər hissələrində olan qurğuşunun suda daha asan həll olunmasına səbəb ola bilər. Nəticədə suyun tərkibində bu metalın miqdarı arta bilər.
Bu, hər evdə isti suyun mütləq çirklənmiş olduğu anlamına gəlmir. Risk su borularının vəziyyətindən, suyun tərkibindən və onun borularda nə qədər qalmasından asılıdır.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (CDC) də oxşar xəbərdarlıq edir. Qurumun məlumatına görə, isti su misin həll olunmasını da sürətləndirə bilər. Mis orqanizm üçün az miqdarda zəruri olsa da, normadan artıq qəbul edilməsi sağlamlığa zərər verə bilər.
ABŞ-ın Toksik Maddələr və Xəstəliklərin Qeydiyyatı Agentliyinin (ATSDR) məlumatına əsasən, yüksək miqdarda mis qəbulu ürəkbulanma, qusma, qarın ağrısı və ishala səbəb ola bilər. Uzunmüddətli həddindən artıq təsir isə daha ciddi fəsadlar yarada bilər.
Qaynatmaq suyu təhlükəsiz edirmi?
Mütəxəssislər arasında geniş yayılmış yanlış təsəvvürlərdən biri də suyun qaynadılmasının bütün zərərli maddələri aradan qaldırmasıdır. Əslində, qaynatma bir çox xəstəlik törədən mikroorqanizmi məhv etsə də, qurğuşun və digər kimyəvi çirkləndiriciləri sudan təmizləmir.
Bu səbəbdən makaron, düyü, şorba, kartof və çay hazırlayarkən də birbaşa isti kran suyundan istifadə etmək məsləhət görülmür.
Hansı sudan istifadə etmək lazımdır?
Mütəxəssislərin tövsiyəsi sadədir: yemək və içmək üçün soyuq kran suyunu götürün, daha sonra onu qazanda və ya çaydanda qızdırın. Su gecəboyu borularda qalıbsa, istifadə etməzdən əvvəl bir müddət axıtmaq da tövsiyə olunur.
Bu qaydaya xüsusilə köhnə binalarda yaşayanların diqqət yetirməsi vacibdir. Belə evlərdə su borularının və santexnika avadanlıqlarının bəzi hissələrində qurğuşun ola bilər. Çirklənmə mənbəyi yalnız borular deyil, kranlar və digər birləşdirici detallar da ola bilər.
