Səhər yeməyində qəbul edilən bəzi məhsullar ürək-damar sağlamlığının qorunmasına və qanda xolesterin səviyyəsinin tənzimlənməsinə kömək edə bilər. Kardioloq Heather Şenkman bu baxımdan üyüdülmüş kətan toxumunu xüsusilə faydalı hesab edir.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "Parade" məlumat yayıb.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, xolesterin səviyyəsini normal saxlamaq üçün rasionda meyvə, tərəvəz, tam taxıllar və toxumlara üstünlük verilməlidir. Yalnız doymuş yağların azaldılması kifayət deyil. Orqanizmi ürək və damarların sağlamlığını dəstəkləyən faydalı maddələrlə də təmin etmək vacibdir.
Şenkman qeyd edib ki, xolesterin özü orqanizm üçün zəruri maddədir. O, hüceyrələrin qurulmasında, hormonların və D vitamininin sintezində iştirak edir. Problem isə aşağı sıxlıqlı lipoproteinlərin (LDL) həddindən artıq toplanması nəticəsində damarlarda aterosklerotik lövhələrin yaranmasıdır.
Niyə məhz kətan toxumu?
Kardioloq səhər yeməyinə əlavə edilməsini tövsiyə etdiyi məhsul kimi üyüdülmüş kətan toxumunu göstərib. Onun sözlərinə görə, bütöv toxumlar həzm sistemindən kifayət qədər parçalanmadan keçə bilər. Buna görə də faydalı maddələrin mənimsənilməsi üçün üyüdülmüş formada qəbul edilməsi daha məqsədəuyğundur.
Həkim kətan toxumunun xolesterin göstəricilərinə üç əsas mexanizmlə müsbət təsir göstərə biləcəyini izah edib.
1. Liflə zəngindir
Kətan toxumunun tərkibindəki həll olunan lif su ilə təmasda olduqda geləbənzər maddə əmələ gətirir. Bu maddə həzm sistemində xolesterini və öd turşularını özünə bağlayaraq onların orqanizmdən xaric olunmasına kömək edir.
Nəticədə qaraciyər yeni öd turşuları istehsal etmək üçün qandan daha çox LDL xolesterin götürə bilər. Bu proses zamanla onun səviyyəsinin azalmasına şərait yarada bilər.
2. Faydalı yağ turşuları ehtiva edir
Kətan toxumu bitki mənşəli alfa-linolen turşusunun (ALA) zəngin mənbələrindən biridir. Bu maddə omeqa-3 yağ turşularına aiddir və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri ilə seçilir.
Shenkmanın sözlərinə görə, ALA damarların daxili səthini örtən endotel qatının qorunmasına kömək edir. Bu xüsusiyyət damarların sağlamlığının saxlanılması və LDL xolesterinin oksidləşməsinin qarşısının alınması baxımından əhəmiyyətlidir.
3. Antioksidantlarla zəngindir
Kətan toxumunda lignanlar, fitoestrogenlər və digər antioksidant birləşmələr mövcuddur. Kardioloq bu maddələrin damar divarlarında yağ lövhələrinin yaranması riskini azaltmağa və orqanizmdə yağ mübadiləsini dəstəkləməyə kömək edə biləcəyini bildirib.
Gündə nə qədər kətan toxumu qəbul etmək olar?
Şenkman ürək sağlamlığını dəstəkləmək və normal xolesterin səviyyəsini qorumaq üçün gündə 1-2 xörək qaşığı üyüdülmüş kətan toxumu qəbul etməyi tövsiyə edir.
Artıq yüksək xolesterin diaqnozu qoyulmuş şəxslərdə isə yanaşma fərqlidir. Həkim bildirir ki, belə hallarda ilk növbədə tibbi müalicə ilə risklər nəzarətə alınmalıdır. Daha sonra həkimlə razılaşdırılmaqla gündəlik 2-3 xörək qaşığı üyüdülmüş kətan toxumu ürək üçün faydalı qidalanma planına əlavə edilə bilər.
Kətan toxumunu necə qəbul etmək olar?
Mütəxəssis bu məhsuldan istifadə üçün bir neçə üsul təklif edir:
- yulaf sıyığına və çia toxumlu pudinqə əlavə etmək;
- bişmiş qidalarda yumurtanın bitki mənşəli alternativi kimi istifadə etmək;
- ispanaq və giləmeyvə ilə hazırlanan səhər smuzisinə qatmaq.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, kətan toxumunun faydası qeyri-sağlam qidalanmanı kompensasiya etmir. Onu kərə yağı və emal olunmuş məhsullarla birlikdə qəbul etmək ürək-damar sağlamlığı baxımından gözlənilən üstünlükləri azalda bilər.
