Pekin Tsinxua Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, mahcjonq, şahmat və ya kart oynamaq yaşlı kişilərin və qadınların beynini eyni dərəcədə dəstəkləyir. Lakin yeni məlumatlara görə, dostlar və qonşularla görüşməyin müsbət təsiri yalnız kişilərdə müşahidə olunur. Tədqiqatçılar 10 il ərzində minlərlə yaşlı çinlini izləyiblər.
Demokrat.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Nature Aging" jurnalında dərc olunub.
Siryu Yunun rəhbərlik etdiyi komanda ümummilli CHARLS araşdırmasının məlumatlarından istifadə edib. 2011–2020-ci illər ərzində 60 yaşdan yuxarı 3293 iştirakçı hər iki-üç ildən bir yaddaş və diqqət testlərindən keçib, həmçinin asudə vaxtlarını necə keçirdikləri barədə məlumat verib.
Alimlər beynin davamlılıq ehtiyatını belə qiymətləndiriblər: testlərin real nəticələri eyni yaşda, təhsil səviyyəsində və xroniki xəstəliklərə malik insanlar üçün gözlənilən nəticələrlə müqayisə edilib. Proqnozlaşdırılan göstəricidən yüksək nəticə koqnitiv dayanıqlılıq kimi qiymətləndirilib.
Əqli fəaliyyətlərə mahcjonq, şahmat, kart oyunları, klublar və tədris kursları, sosial fəaliyyətlərə isə dostlarla ünsiyyət, qohumlara və qonşulara kömək, ictimai təşkilatlarda iştirak, könüllülük və xəstələrə qulluq aid edilib.
Hər iki asudə vaxt fəaliyyəti daha dayanıqlı beyinlə əlaqələndirilib, lakin onların təsiri fərqli olub. Stolüstü oyunlar və təhsil fəaliyyətlərindən əldə olunan fayda xətti şəkildə artıb: fəaliyyət nə qədər çox olarsa, nəticə də bir o qədər yaxşı olub və bu, hər iki cins üçün keçərli olub.
Sosial fəaliyyətin faydası isə təxminən üç müxtəlif fəaliyyət növünə qədər artıb, daha sonra sabitləşib. Fiziki aktivlik də beynin daha yüksək dayanıqlılığı ilə əlaqələndirilib, lakin müəlliflər bu nəticələri ilkin məlumat kimi qiymətləndiriblər.
Araşdırmada qadınların kişilərdən daha sosial aktiv olduğu müəyyən edilib: müvafiq olaraq təxminən 64 faiz və 49 faiz. Lakin belə asudə vaxt fəaliyyətləri ilə beynin dayanıqlılığı arasındakı əlaqə yalnız kişilərdə aşkarlanıb.
Müəlliflərin irəli sürdüyü ehtimallardan birinə görə, bunun səbəbi ünsiyyətin məzmunu ola bilər. Həmin nəsildən olan kişilərin sosial həyatı əsasən iş və ictimai təşkilatlarla əlaqəli olub. Təqaüdə çıxmaq isə bu əlaqələri zəiflədərək icma həyatında iştirakın beyin üçün əhəmiyyətini artırır.
Qadınlarda isə qohumluq və qonşuluq əlaqələri daha çox üstünlük təşkil edir. Bu əlaqələr onları hətta yaşlılıq dövründə də ev işləri görməyə və yaxınlarına kömək etməyə sövq edir.
Kart və şahmat oyunları isə məişət öhdəliklərindən fərqli olaraq, kimin oynamasından asılı olmayaraq strategiya və yaddaş tələb edir. Müəlliflərin fikrincə, yaşlı qadınların ailə çevrəsindən kənarda fəaliyyət göstərməsi xüsusilə faydalı ola bilər. Məsələn, mahcjonq, şahmat və ya mütaliə qruplarına qoşulmaq belə imkanlar yarada bilər.
Jalə
