Gözlənilməz xərclər zamanı istehlakçılar onlayn kredit imkanlarını araşdırırlar
Avtomobilin qəfil nasazlanması, evdə istifadə olunan əsas məişət cihazlarından birinin sıradan çıxması və ya sağlamlıqla bağlı gözlənilməz xərcin yaranması aylıq xərc planını qısa müddətdə dəyişə bilər.
Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına görə, 2026-cı ilin yanvar–avqust aylarında istehlak qiymətləri əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 5,7%, ödənişli xidmətlərin qiymətləri isə 5,6% artıb. Belə bir xərc yarandıqda yalnız ödəniş üçün vəsait tapmaq deyil, onun nə qədərini mövcud imkanlarla qarşılamağın mümkün olduğunu müəyyənləşdirmək də vacibdir.
Planlaşdırılmamış xərclər qısamüddətli vəsait ehtiyacı yarada bilər
Qəfil yaranan xərcin ümumi məbləği ilə çatışmayan vəsait həmişə eyni olmur. Məsələn, avtomobilin təmiri üçün 700 AZN lazımdırsa və bunun 300 AZN-ni mövcud büdcədən qarşılamaq mümkündürsə, əlavə ehtiyac 400 AZN təşkil edir. Beləliklə, əlavə vəsait ehtiyacı xərcin tam məbləğinə görə deyil, yalnız çatışmayan hissəsinə əsasən müəyyənləşdirilə bilər.
Ev və ya sağlamlıqla bağlı xərclərdə də oxşar vəziyyət yarana bilər. Ödənişin bir hissəsini təxirə salmaq, hissə-hissə ödəmək və ya yaxın vaxtda əldə ediləcəyi dəqiq olan gəlirlə qarşılamaq əlavə vəsaitə ehtiyacı azalda bilər. İşə gedib-gəlməyə mane olan avtomobil nasazlığı ilə bir neçə həftə təxirə salına biləcək ev xərci də eyni dərəcədə təcili olmaya bilər.
Mövcud vəsait kifayət etmədikdə qısamüddətli ehtiyacları qarşılamaq üçün online kredit təklifləri də nəzərdən keçirilə bilər. Burada əsas məsələ götürülə biləcək ən yüksək kredit məbləğini deyil, həqiqətən çatışmayan vəsaiti müəyyənləşdirməkdir.
Faiz dərəcəsi qədər digər xərclər də əhəmiyyət daşıyır
Qəfil yaranan xərc bu gün qarşılansa da, bunun üçün götürülən kreditin ödənişləri sonrakı aylara yayıla bilər. Avtomobilin təmiri və ya evdəki cihazın yenilənməsi qısa müddətdə başa çatsa da, kredit ödənişləri kirayə haqqı, kommunal ödənişlər, məktəb xərcləri və ya mövcud borcların ödənişi ilə eyni vaxta düşə bilər.
Buna görə faiz dərəcəsi ilə yanaşı, ödənişlərin sayı, hansı aylara düşdüyü, varsa əlavə haqlar və gecikmə zamanı tətbiq olunacaq şərtlər də nəzərə alınmalıdır. Məsələn, bu gün qarşılanan 500 AZN məbləğində xərc üzrə kredit ödənişi növbəti ay böyük məbləğdə kirayə və ya məktəb ödənişi ilə üst-üstə düşərsə, büdcəyə əlavə yük yarada bilər.
Qısamüddətli xərc üçün kredit götürərkən yalnız bugünkü çatışmazlığın aradan qaldırılmasına baxmaq kifayət deyil. Yeni ödənişin sonrakı aylardakı müntəzəm xərclərlə birlikdə büdcəyə necə təsir edəcəyini də nəzərə almaq lazımdır.
