Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər son illərdə sürətlə inkişaf edir. İki ölkəni birləşdirən tarixi, mədəni və mənəvi bağlar siyasi münasibətlərin də daha yüksək səviyyəyə qalxmasına şərait yaradıb. Hazırda əməkdaşlıq yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır, iqtisadiyyat, ticarət, nəqliyyat, logistika, investisiya, turizm, təhsil və mədəniyyət kimi bir çox sahəni əhatə edir.
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər və həyata keçirilən layihələr Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Tərəflər arasında əldə olunan razılaşmalar iki ölkənin gələcəkdə də birgə layihələr həyata keçirmək niyyətində olduğunu nümayiş etdirir.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin əsas üstünlüklərindən biri qarşılıqlı etimadın yüksək olmasıdır. İki ölkənin rəhbərləri arasında müntəzəm görüşlər və aparılan siyasi dialoq əməkdaşlığın genişlənməsinə müsbət təsir göstərir. Bu siyasi münasibətlər digər sahələrdə də yeni imkanların yaranmasına şərait yaradır.
Avqustun 23-də Prezident İlham Əliyev və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Yeni Daşkənd şəhərində “Azərbaycan” parkının təməlini qoyublar. Bu layihənin xüsusi simvolik əhəmiyyəti var. Parkın yaradılması iki ölkə arasında dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin yalnız siyasi müstəvidə deyil, cəmiyyətlər arasında da daha geniş şəkildə ifadə olunmasına imkan verir. Belə layihələr xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına və ortaq tarixi-mədəni dəyərlərin gələcək nəsillərə çatdırılmasına xidmət edir. Həmin gün Daşkənddə Nizami Gəncəvi adına Milli Pedaqoji Universitetin açılışının keçirilməsi də diqqət çəkən hadisələrdən biridir. Təhsil sahəsində belə layihələrin həyata keçirilməsi iki ölkə arasında əlaqələrin yalnız iqtisadi maraqlara əsaslanmadığını göstərir. Nizami Gəncəvinin adını daşıyan universitet Azərbaycan və Özbəkistan arasında ortaq tarixi və mədəni bağların təhsil sahəsində də yaşadılmasına imkan verir. Universitetin fəaliyyəti gələcəkdə tələbə və müəllim mübadiləsinin, elmi əməkdaşlığın və birgə təhsil layihələrinin genişlənməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər. İqtisadi sahədə də Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Xüsusilə Azərbaycanın Özbəkistanın turizm sektoruna 5 milyard dollar investisiya yatırmağı planlaşdırması diqqət çəkir. Bu həcmdə investisiya iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin daha da genişlənməsinə səbəb ola bilər. Turizmə yatırılan investisiyalar yeni otellərin, istirahət mərkəzlərinin və digər turizm obyektlərinin yaradılmasına, infrastrukturun yenilənməsinə və yeni iş yerlərinin açılmasına imkan verə bilər. Eyni zamanda, Azərbaycan şirkətlərinin Özbəkistan bazarında fəaliyyətinin artması gələcəkdə digər iqtisadi sahələrdə də yeni layihələrin həyata keçirilməsinə şərait yarada bilər.
İki ölkə arasında ticarət əlaqələrinin inkişafı da mühüm istiqamətlərdən biridir. Azərbaycan və Özbəkistanın iqtisadi imkanlarının bir-birini tamamlaması qarşılıqlı ticarətin artırılması üçün əlverişli şərait yaradır. Tərəflər arasında biznes əlaqələrinin genişlənməsi özəl şirkətlərin də yeni bazarlara çıxmasına imkan verə bilər.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq isə daha geniş regional əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin üzərində yerləşir. Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyanın mühüm iqtisadi və nəqliyyat mərkəzlərindən biridir. Bu baxımdan, iki ölkənin imkanlarının birləşdirilməsi Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yükdaşımaların və ticarətin artmasına kömək edə bilər.
Azərbaycanın nəqliyyat infrastrukturu vasitəsilə Özbəkistanın beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarının genişlənməsi də mühüm nəticələrdən biri ola bilər. Xüsusilə yükdaşımaların sürətləndirilməsi və logistika imkanlarının artırılması region ölkələri arasında iqtisadi əlaqələrin daha da güclənməsinə şərait yarada bilər. Bu əməkdaşlıq təkcə Azərbaycan və Özbəkistan üçün deyil, digər region ölkələri üçün də yeni imkanlar yaradır.
Bildiyimiz kimi, mədəniyyət sahəsində də iki ölkə arasında əlaqələr xüsusi yer tutur. Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında ortaq tarixi və mədəni bağlar mövcuddur. Nizami Gəncəvi kimi Azərbaycan mədəniyyətinin böyük nümayəndəsinin adının Özbəkistanda yeni universitetə verilməsi bu əlaqələrin nümunələrindən biridir. Şavkat Mirziyoyevin Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın inkişafı və beynəlxalq arenada qazandığı uğurlar barədə səsləndirdiyi fikirlər də münasibətlərin yüksək səviyyəsini göstərir. Bu cür qarşılıqlı siyasi dəstək iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın daha da möhkəmlənməsinə şərait yaradır.
Burada əsas məqamlardan biri Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın konkret layihələrlə dəstəklənməsidir. Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin daha da inkişaf etməsi region üçün də əhəmiyyətlidir. Çünki Azərbaycan Cənubi Qafqazda, Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyada mühüm mövqeyə malikdir. Bu iki ölkə arasında əlaqələrin güclənməsi nəticə etibarilə iki region arasında əməkdaşlığın artmasına səbəb ola bilər. Gələcəkdə qarşılıqlı investisiyaların artırılması, ticarət dövriyyəsinin genişləndirilməsi, nəqliyyat və logistika layihələrinin inkişaf etdirilməsi, turizm əlaqələrinin gücləndirilməsi və təhsil sahəsində yeni proqramların həyata keçirilməsi üçün geniş imkanlar mövcuddur.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlər artıq yalnız ənənəvi dostluq əlaqələri ilə məhdudlaşmır. İki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq konkret iqtisadi, sosial, təhsil və mədəni layihələrlə daha da möhkəmlənir.
