Su orqanizmin fəaliyyəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır və demək olar ki, bütün həyati vacib proseslərdə iştirak edir. Orqanizmdə su çatışmazlığı baş ağrısı, yorğunluq və həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Bununla yanaşı, insanın özünü necə hiss etməsinə təkcə qəbul etdiyi suyun miqdarı deyil, müəyyən hallarda onun temperaturu da təsir göstərə bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə health.com yazır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, orqanizmdə maye balansının qorunması və ümumi sağlamlıq baxımından suyun temperaturu həlledici amil deyil. Su həzm sistemi vasitəsilə orqanizmə daxil olduqdan sonra tədricən bədən temperaturuna uyğunlaşır. Buna görə də əksər hallarda həm soyuq, həm də isti su orqanizmin susuz qalmamasının qarşısını eyni dərəcədə alır.
Həkimlər əsas diqqətin suyun temperaturuna deyil, gün ərzində kifayət qədər maye qəbuluna yönəldilməsini tövsiyə edirlər. Gündəlik suya olan tələbat bədən çəkisindən, fiziki aktivlik səviyyəsindən və ətraf mühit şəraitindən asılı olaraq dəyişir. ABŞ Tibb İnstitutunun tövsiyəsinə əsasən, yetkin qadınlar gündə təxminən 2–2,7 litr, kişilər isə 2,5–3,7 litr su qəbul etməlidirlər.
Orqanizm mayeni yalnız içməli sudan deyil, meyvə və tərəvəz kimi su ilə zəngin qidalardan da əldə edir.
Soyuq suyun üstünlükləri
Araşdırmalar göstərir ki, isti havada fiziki fəaliyyət zamanı orqanizm həddindən artıq qızdıqda sərin və ya soyuq su daha faydalı ola bilər.
2025-ci ildə aparılmış tədqiqat müəyyən edib ki, təxminən 16°C temperaturda olan sərin su isti hava şəraitində məşq zamanı bədən və dəri temperaturunu isti sudan daha effektiv şəkildə aşağı salır. Bundan əlavə, iştirakçılar özlərini daha rahat hiss ediblər.
Başqa bir araşdırma isə göstərib ki, susuzlaşmış insanlar təxminən 16°C temperaturda olan sərin suyu buz kimi soyuq, otaq temperaturunda və ya isti sudan daha həvəslə qəbul edirlər. Daha çox sərin su qəbul edilməsi və tərləmə nəticəsində daha az maye itkisi alimləri belə nəticəyə gətirib ki, bu temperatur orqanizmin yenidən maye ilə təmin olunması üçün optimal seçim ola bilər.
İsti su nə vaxt daha faydalıdır?
Soyuqdəymə və ya qrip zamanı ilıq və ya isti su boğaz ağrısını və burun tutulmasını müvəqqəti yüngülləşdirə bilər.
Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, isti içkilər otaq temperaturunda olan eyni içkilərlə müqayisədə burun keçidlərinin açıq olması hissini yaxşılaşdırır, həmçinin burun axması, öskürək, asqırma, boğaz ağrısı, üşütmə və yorğunluq kimi simptomların müvəqqəti azalmasına kömək edir.
Soyuq havada üşüyən insanlar üçün də ilıq və ya isti su daha rahat seçim ola bilər. Belə içkilər bədən temperaturunu əhəmiyyətli dərəcədə artırmasa da, titrəməni azalda və istilik hissini gücləndirə bilər.
Suyun temperaturu arıqlamağa təsir edirmi?
Mütəxəssislər bildirirlər ki, soyuq suyun arıqlama prosesini nəzərəçarpacaq dərəcədə sürətləndirdiyini təsdiqləyən ciddi elmi sübutlar yoxdur. Çox soyuq su qəbulunun maddələr mübadiləsini qısa müddət ərzində cüzi sürətləndirməsi mümkün olsa da, bu təsir olduqca zəifdir və ümumi kalori sərfiyyatına əhəmiyyətli təsir göstərmir.
Çəkiyə nəzarət baxımından əsas məsələ suyun temperaturu deyil, kifayət qədər maye qəbuludur. Araşdırmalar göstərir ki, susuzlaşmış insanlarda bədən kütlə indeksi daha yüksək olur və piylənmə riski artır.
Bundan əlavə, kifayət qədər su içmək iştahanın tənzimlənməsinə və gün ərzində qəbul edilən kalorinin azalmasına kömək edə bilər. Bu isə artıq çəkinin azaldılması üçün zəruri olan kalori çatışmazlığının yaranmasına şərait yaradır.
Jalə Demokrat.az
