İnsanın psixoloji vəziyyəti qəbul etdiyi dərmanların effektivliyinə və bədənin verdiyi reaksiyalara birbaşa təsir göstərir. Psixoterapevt Yelena Fedkina bildirir ki, mənfi gözləntilər, qorxu və müalicəyə qarşı həddindən artıq ehtiyatlı yanaşma bəzən dərmanın özündən asılı olmayan xoşagəlməz simptomların yaranmasına səbəb olur.
Demokrat.az xəbər verir ki, tibdə bu vəziyyət "nocebo" effekti adlandırılır və pasiyentin sağlamlıq vəziyyətinə ciddi təhlükə yaradır.
"Nocebo" effekti yalnız emosional narahatlıqla məhdudlaşmır, həm də konkret fiziki ağrılara yol açır. Bu proses zamanı pasiyentlərdə ürəkbulanma, baş gicəllənməsi, halsızlıq, ürək döyüntüsünün sürətlənməsi və yuxu pozuntuları müşahidə edilə bilər. Xüsusilə xroniki ağrıları olan və yüksək həyəcan keçirən şəxslərdə bu reaksiyalar daha çox özünü büruzə verir. Düzgün seçilmiş müalicə üsulu belə pasiyentin mənfi daxili köklənməsi səbəbindən uğursuzluğa düçar ola bilir.
Psixoterapevt qeyd edir ki, bu hal müalicəyə olan inamı azaldır və terapiyanın dözümlülüyünü pisləşdirir.
"Bu effektin yaranmasına bir neçə amil təsir edir. Keçmişdə uğursuz müalicə təcrübəsinin olması, xəstəliklər haqqında qorxulu məlumatların oxunması və ətrafdakı insanların mənfi rəyləri pasiyenti qabaqcadan pis nəticəyə hazırlayır. Hətta həkimin və ya əczaçının məlumatı təqdim etmə forması, istifadə etdiyi ifadələr də insanın dərmanı qəbul edərkən keçirdiyi hisslərə təsir göstərir. Pasiyentin həyəcan səviyyəsi nə qədər yüksəkdirsə, bədəndəki neytral hisslərin yan təsir kimi qəbul edilmə ehtimalı bir o qədər artır".
Həkimlərvurğulayırlar ki, bu riskin qarşısını almaq üçün mümkün fəsadlar barədə məlumat verərkən sakit və dəqiq ifadələrdən istifadə edilməlidir. Müalicə prosesində inam yaratmaq və risklərin ehtimalını düzgün izah etmək "nocebo" effektinin yaranma təhlükəsini minimuma endirir. Həkimin səsi, seçdiyi sözlər və nümayiş etdirdiyi əminlik pasiyentin gözləntilərini formalaşdıran əsas amillərdir. Bu yanaşma xəstənin lazımsız narahatlıqdan uzaq durmasına kömək edir.
Yəni, insan psixoloji olaraq dərmanın ona zərər verəcəyinə inandıqda, bədəndə həqiqətən də ağrı və ürəkbulanma kimi fiziki narahatlıqlar yarana bilər, ona görə də müalicəyə müsbət yanaşmaq vacibdir.
İsmayıl Demokrat.az
