Stanford Universiteti alimlərinin apardığı yeni araşdırma yaşlanma ilə bağlı təsəvvürləri dəyişir. Məlum olub ki, orqanizm illər boyu sakit və bərabər şəkildə qocalmır. Əksinə, 44 və 60 yaşda bioloji dəyişikliklər kəskin sürətlənir.
Demokrat.az xəbər verir ki, tədqiqat çərçivəsində 25–75 yaş aralığında olan 108 könüllüdən minlərlə bioloji nümunə götürülüb. RNA, zülallar və mikrobiom göstəriciləri analiz edilib. Nəticə göstərib ki, araşdırılan molekulların 81 faizi məhz bu iki yaş dövrünün ən azı birində ciddi dəyişiklik nümayiş etdirir.
44 yaş mərhələsində əsas dəyişikliklər alkoqol, kofein və lipid mübadiləsi ilə bağlı molekullarda qeydə alınıb. Eyni zamanda ürək-damar sistemi ilə əlaqəli risklər, eləcə də əzələ və dəri strukturunda zəifləmələr bu dövrdə daha aydın hiss olunur.
60 yaş mərhələsində isə immun sisteminin tənzimlənməsi, böyrək funksiyaları və karbohidrat mübadiləsi ön plana çıxır. Ürək-damar problemləri və dəri-əzələ dəyişiklikləri bu mərhələdə də davam edir, lakin proses artıq başqa istiqamətlərdə dərinləşir.
Araşdırmanın diqqətçəkən məqamlarından biri 44 yaş sıçrayışının təkcə qadınlarla bağlı olmamasıdır. İlkin ehtimal bu dəyişikliyin menopauza ilə əlaqəli olması idi. Lakin eyni molekulyar qırılma kişilərdə də eyni yaşda müşahidə olunub. Bu isə prosesin yalnız hormonal deyil, daha dərin bioloji mexanizmlərlə bağlı olduğunu göstərir.
Tədqiqat müəlliflərindən genetik alim Michael Snyder bildirir ki, insan zamanla tədricən yox, müəyyən dramatik dönüş nöqtələri ilə dəyişir. Bu nəticələr Alzheimer və ürək xəstəlikləri kimi yaşla bağlı problemlərin niyə müəyyən yaşdan sonra kəskin artdığını izah etməyə kömək edə bilər.
Alimlər xüsusilə 40-lı və 60-lı yaşlara yaxınlaşan insanlara həyat tərzinə daha həssas yanaşmağı tövsiyə edir. Qidalanma, fiziki aktivlik və ümumi sağlamlıq nəzarəti məhz bu mərhələlərdə daha böyük əhəmiyyət daşıyır.
İsmayıl Demokrat.az
