Gecələr yuxuya getməkdə çətinlik çəkən insanlar təbii vasitələrə də üz tuturlar.
Demokrat.az xəbər verir ki, Uzaq Şərqdə uzun müddətdir istifadə olunan hünnap da bu baxımdan diqqət çəkən bitkilərdən biridir. Meyvəsi ilə yanaşı, ondan çay da hazırlanır.
Lakin mütəxəssislər hünnapla bağlı mühüm bir məqama diqqət çəkirlər. Yuxu ilə əlaqədar aparılan elmi araşdırmaların əhəmiyyətli hissəsi adi hünnap meyvəsinə deyil, xüsusilə Ziziphus spinosa növünün toxumlarına yönəlib.
Hünnap niyə yuxu ilə əlaqələndirilir?
Hünnap ənənəvi Şərq təbabətində sakitləşmək və yuxunu dəstəkləmək məqsədilə uzun müddətdir istifadə olunur. Elmi araşdırmalarda isə bitkinin bəzi komponentlərinin sinir sistemində rahatlama və yuxu ilə əlaqəli GABA və serotonin mexanizmlərinə təsir göstərə biləcəyi araşdırılır.
Bununla belə, bu məlumat hünnap çayının yuxu dərmanı olduğu anlamına gəlmir.
Adi hünnap çayı adətən qurudulmuş meyvələrin isti suda dəmlənməsi ilə hazırlanır. Meyvənin təbii olaraq şirin olması səbəbindən ona əlavə şəkər qatılmadan da içilə bilər. Ancaq elmi tədqiqatlarda istifadə edilən bəzi preparatlar məhz hünnap toxumlarından hazırlanır. Buna görə adi hünnap çayı ilə tədqiqatlarda araşdırılan toxum əsaslı məhsulları eyniləşdirmək düzgün deyil.
Araşdırmaların nəticəsi nədir?
Kiçikmiqyaslı araşdırmalardan birində Ziziphus spinosa tərkibli preparatın yuxusuzluq yaşayan insanlarda yuxu keyfiyyətinə müsbət təsir göstərə biləcəyi bildirilib. Lakin həmin tədqiqatda cəmi 12 nəfərin iştirak etməsi nəticələrin geniş əhali üçün ümumiləşdirilməsini məhdudlaşdırır.
Daha geniş sistematik icmalda isə 9 randomizə edilmiş tədqiqatın nəticələri və ümumilikdə 905 nəfərin məlumatları təhlil edilib. Nəticələr hünnap toxumu əsaslı preparatların qısa müddətdə insanların özlərinin qiymətləndirdiyi yuxu keyfiyyətində yaxşılaşma ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərib.
Bununla yanaşı, alimlər araşdırmalardakı iştirakçı sayının məhdud olduğunu və tədqiqatların bir-birindən fərqləndiyini vurğulayaraq daha geniş və uzunmüddətli araşdırmalara ehtiyac olduğunu bildirirlər.
Hər yuxusuzluğa çarə deyil
Hünnapın Koreyada və digər Asiya ölkələrində ənənəvi şəkildə istifadə olunması onun hər insanda yuxusuzluğu aradan qaldıracağı anlamına gəlmir. "Bir fincan hünnap çayı mütləq yuxu gətirir" fikrini təsdiqləyən kifayət qədər elmi sübut yoxdur.
Uzun müddət davam edən yuxusuzluq isə müxtəlif səbəblərlə əlaqəli ola bilər. Problem həftələrlə davam edirsə, gecə tez-tez oyanma və gün ərzində güclü yorğunluq müşahidə olunursa, səbəbin müəyyənləşdirilməsi üçün həkimə müraciət etmək vacibdir.
Hünnap çayını sınamaq istəyən şəxslər də xüsusilə mütəmadi dərman qəbul edirlərsə, əvvəlcədən həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşməlidirlər. Bitki mənşəli məhsulların təbii olması onların hər kəs üçün tamamilə risksiz olduğu anlamına gəlmir.
Jalə
