Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 14-də Bakıda Elm və Təhsil Nazirliyinin Yüksək Texnologiyalar Parkında qurulan “SABAH.city” innovasiya şəhərciyinin birinci mərhələsinin açılışında iştirak edib. Bildirildi ki, layihə ümumilikdə 20 hektarda icra olunacaq. Birinci mərhələ 5 hektardan çox ərazini və ümumilikdə 20 min kvadratmetr tikili sahəni əhatə edir. Burada tikinti işlərinə ötən ilin oktyabrında başlanılıb və bir-biri ilə əlaqələndirilmiş 4 korpusdan ibarət kompleks inşa olunub. Şəhərcikdə 5 restoran, market və tədbirlər zalı, həmçinin açıq idman infrastrukturu - basketbol, futbol meydançaları və 2 padel kortu yaradılıb, açıq havada istirahət zonaları, piyada və velosiped zolaqları, parklanma sahələri təşkil edilib.
Fəlsəfə doktoru, Azərbaycan Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri İlqar Orucov Demokrat.az-a açıqlamasında qeyd edib ki, “SABAH.city” innovasiya şəhərciyinin birinci mərhələsinin istifadəyə verilməsi Azərbaycanın qeyri-neft iqtisadiyyatının gələcəyini və innovativ ekosistemin yeni infrastrukturunu müəyyən edən fundamental dönüş nöqtəsidir:
“Dövlət başçısının Elm və Təhsil Nazirliyinin Yüksək Texnologiyalar Parkının bazasında qurulan bu kompleksin açılışında şəxsən iştirakı ölkədə bilik tutumlu istehsalat sahələrinin inkişafına və rəqəmsal transformasiya kursuna verilən ən ali siyasi-strateji dəstəyin nümayişidir. Müasir innovasiya sosiologiyasında tərəqqinin əsas hərəkətverici qüvvəsi universitetlər, özəl sektor və dövlət institutlarının strateji tərəfdaşlığına əsaslanan “Üçlü Spiral” modelidir və beynəlxalq təcrübədə ABŞ-ın Stenford Universiteti ətrafında formalaşan Silikon Vadisi və Fransanın məşhur Sofiya Antipolis texnoparkı məhz bu sinerjinin real nümunələridir. Bakıda fəaliyyətə başlayan şəhərcik də ilk mərhələdə 3 ali təhsil müəssisəsini, 8 yüksək texnologiya şirkətini və 12 startapı 5 hektardan çox ərazidə konsentrasiya etməklə akademik potensialın sənayeyə birbaşa transferi mexanizmini işə salır və qlobal klasterlərin uğurlu təşkilati strukturunu yerli müstəvidə unikal şəkildə əks etdirir. Nobel mükafatçısı Pol Romerin daxili inkişaf yönümlü iqtisadi artım nəzəriyyəsinə görə, dayanıqlı iqtisadi inkişafın daxili generatoru yalnız yüksəkixtisaslı insan kapitalıdır və yeni kompleksdə qurulan süni intellekt, robototexnika və kibertəhlükəsizlik laboratoriyaları, eləcə də müştərək iş məkanları istedadlı mühəndis gənclər üçün rəqabətədavamlı ekosistem vəhdəti yaradır. Cənubi Koreyanın Decon texnoloji klasterində olduğu kimi, bu infrastruktur intellektual miqrasiyanın qarşısını almağa, yerli mütəxəssislərin ölkə daxilində yüksək dəyər yaratmasını təmin etməyə və qlobal transmilli korporasiyaların tədqiqat-inkişaf mərkəzlərini regiona cəlb etməyə xidmət edir”.
İlqar Orucov bildirib ki, Azərbaycanın elmi-akademik mühitinin ən böyük hədəflərindən biri elmi-tədqiqat işlərinin kommersiyalaşdırılması, yəni birbaşa iqtisadi gəlirə çevrilməsidir və “SABAH.city” ideyaların inkubasiya və sürətləndirmə süzgəcindən keçərək vençur kapitalı dəstəyi ilə dünya bazarlarına çıxışını təmin edən qapalı dövrəli innovasiya platformasıdır:
“Elmi ixtiraların yüksək ixrac potensiallı texnoloji məhsula çevrildiyi İsrailin “Silikon Vadisi” və Türkiyənin Bilişim Vadisi modelləri ilə tam uzlaşan və gələcəkdə 20 hektara qədər genişlənəcək bu meqa-klaster ölkədə patent sayının çoxalmasına və qeyri-neft ixracında yüksək texnologiyaların payının zəncirvari şəkildə artmasına birbaşa təsir göstərəcəkdir.
Həmçinin, iqtisadi coğrafiyada və Maykl Porterin klaster nəzəriyyəsində sübut olunduğu kimi, institutların və şirkətlərin fiziki coğrafi yaxınlığı informasiya asimmetriyasını aradan qaldırır və şirkətlərarası əməliyyat xərclərini minimuma endirir ki, bu da startapların sənaye nəhəngləri ilə birbaşa B2B tərəfdaşlıqlar qurmasını, korporativ sifarişlər almasını və peşəkar mentorluq xidmətlərinə maneəsiz çıxışını sürətləndirir. Fikrimcə, layihənin qlobal bazarda uzunmüddətli institusional dayanıqlılığını və rəqabət qabiliyyətini təmin etmək üçün növbəti mərhələlərdə beynəlxalq vençur fondlarının hüquqi cəhətdən ekosistemə inteqrasiyası ilə yanaşı, şəhərcik ərazisində innovativ sahibkarlıq və maliyyə-texnoloji fəaliyyətlər üçün xüsusi requlyativ stimullar rejiminin tətbiqi elmi-iqtisadi baxımdan ən effektiv addım olardı”.
