Hər bir insan zaman-zaman sevilmədiyini hiss edə bilər. Həyatda qarşılaşdığımız mənfi hadisələrdən sonra başqalarının bizdən nifrət etdiyini düşünə və özümüzü kənarda qalmış hiss edə bilərik. Psixoloqların fikrincə, bu mənfi hisslər davamlı və güclü xarakter daşıyırsa, onların kökündə uşaqlıqda yaşanan bəzi mənfi təcrübələr dayana bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "Onedio" saytı yazıb.
Məsələn, dostunuz dəvətinizi rədd etdikdə bunu onun başqa işi olması ilə izah edib məsələni çox da düşünməyənlərdənsiniz? Yoxsa “Görəsən, etdiyim hansısa hərəkətə görə əsəbiləşib?”, “Məndən nifrət edir?”, “Artıq məni sevmir?” kimi suallar verənlərdənsiniz? İkinci halda, bu mövzu sizə tanış ola bilər.
Bəzən kiminsə, hətta hamının sizə qəzəbli olduğu hissinə qapılırsınız. Bu hiss yarandıqda onun ardınca heç kimin sizi sevmədiyi düşüncəsi də gələ bilər. Hətta beyninizdə davamlı təkrarlanan “Niyə hamı məndən nifrət edir?” sualına çevrilə bilər.
Əlbəttə, hər kəs tərəfindən sevilən və əvəzolunmaz insan olmaya bilərsiniz. Lakin hamının sizdən nifrət etməsi ehtimalı da olduqca aşağıdır.
Bu cür hisslərin müəyyən səbəbləri ola bilər və onlar dostluq və ailə münasibətlərinizlə bağlı bəzi məqamları anlamağa kömək edə bilər.
Bu hissin səbəbləri nələrdir?
Klinik psixoloq Kirren Şnakın sözlərinə görə, insanın hamının ondan nifrət etdiyini düşünməsinə səbəb olan bir sıra amillər var.
Məsələn, dostunuz mesajlarınıza gec cavab verə və ya ümumiyyətlə cavab verməyə bilər. Dostlarınız təşkil etdiyiniz dəvəti rədd edə və ya sizi görüşə çağırmaya bilərlər.
Belə vəziyyətdə bəzi insanlar dostlarının məşğul olduğunu və ya onları görüşə dəvət etməmələrinin məntiqli səbəbi olduğunu düşünür. Digərləri isə dostlarının və ya dost qrupunun onlara qəzəbli olduğunu, hətta onlara nifrət etdiyini düşünə bilər.
Bəzi insanlar isə qeyri-müəyyənliyə dözmür və hər şeyin aydın olmasını istəyirlər. Belə hallarda “Heç kim məni sevmir” düşüncəsi onlara, ən azı öz təsəvvürlərində, vəziyyətlə bağlı aydın cavab verir.
Əslində, bu, hər kəsin yaşaya biləcəyi düşüncə tərzidir. Klinik psixoloq və narahatlıq üzrə kouç Diante Fuksun sözlərinə görə, belə hisslər hər kəsdə yarana bilər və onların formalaşmasına insanların böyüyərkən yaşadıqları təcrübələr təsir edir.
Uşaqlıqda yaşanan rədd edilmə hissi
Bir çox insan uşaqlıqda bu və ya digər formada rədd edilmə hissi yaşayıb. Xüsusilə əsəbi valideynlərlə böyüyən, tez-tez köçmək məcburiyyətində qaldığı üçün hər hansı yerə aid olduğunu hiss etməyən və ya düşmən münasibətli mühitdə böyüyən insanlarda qəbul edilməmək qorxusu uzun müddət qala bilər.
Hamımız qəbul olunmaq və hansısa yerə aid olduğumuzu hiss etmək istəyirik. Həyatda hər kəs bəzən rədd edilmiş kimi hiss edə bilər.
Uşaqlıqda rədd edilmiş hiss edən insanlar yetkinlik dövründə də rədd edilmə ehtimalını xatırladan vəziyyətlərə qarşı həddindən artıq həssas ola bilərlər.
Bəzi insanlar böyüyərkən çoxsaylı rədd edilmə və arzuolunmama təcrübələri yaşaya bilərlər. Bu mənfi təcrübələr onların özlərini kifayət qədər yaxşı olmadıqlarına, buna görə də sevilmədiklərinə və ya özlərində anadangəlmə hansısa problemin olduğuna inanmalarına səbəb ola bilər.
Psixoloqların fikrincə, keçmişdə çoxlu rədd edilmə təcrübəsi yaşayan insan yetkinlikdə kiminsə ona qəzəbli olduğunu hiss etdikdə “Onsuz da heç vaxt sevilməmişəm” düşüncəsinə qapıla bilər.
Bu hiss həm də insanın başqaları tərəfindən rədd edildiyini, mühakimə olunduğunu və ya kənarda saxlanıldığını düşündüyü zaman ortaya çıxan sosial narahatlığın əlaməti ola bilər. Mənfi təcrübələr güvənsiz bağlanma tərzinin formalaşmasına da səbəb ola bilər.
İndiki həyatdakı amillər də rol oynaya bilər
Bu hisslərin səbəbi yalnız keçmişdə yaşanan hadisələr deyil, hazırkı həyatda baş verənlər də ola bilər.
İnsanı sevilmədiyini düşünməyə vadar edən səbəb onu həddindən artıq düşünməyə, sosial mühitə girməzdən əvvəl hər şeyi uzun-uzadı təhlil etməyə, baş verənləri yanlış şərh etməyə və nəticədə sosial təcridə səbəb ola bilər.
Belə insanlarda davamlı narahatlıq və sevilməmək, arzuolunmamaq qorxusu yarana bilər.
Bu hiss çox vaxt əsassız olsa da, bəzi hallarda müəyyən qədər həqiqət payı da ola bilər. Bunu anlamaq üçün insanın sosial çevrəsinə nəzər salmaq lazımdır.
İnsanın keçirdiyi hisslər ona məxsus olsa da, ətrafındakı insanlar bu hissləri gücləndirə və ya əksinə, zəiflədə bilərlər.
Əgər insan bir neçə münasibətində davamlı olaraq eyni mənfi hissləri yaşayırsa, problemin ətrafındakı insanlarla birbaşa əlaqəsi olmaya bilər.
Lakin insanın ətrafındakı şəxslər uzun müddətdir eynidirsə və onlar davamlı olaraq incidici şəkildə danışır və davranırlarsa, bu zaman mənfi hisslərin mənbəyi həmin münasibət və ya dostluq ola bilər.
Bunu ən yaxşı insanın özü təhlil edə bilər. Əgər belə hiss etməyinizə səbəb yalnız bir nəfərdirsə, həmin şəxsdən uzaqlaşmaq özünüzü daha yaxşı hiss etməyinizə kömək edə bilər.
Bəlkə də özünüzü belə hiss etməyinizin səbəbi zəhərli münasibətin içində olmağınızdır. Pis hiss etmək də yaxşı hiss etmək qədər, ümumiyyətlə yaşadığımız digər emosiyalar kimi normaldır. Lakin özümüzü səbəbsiz yerə dəyərsiz hiss etdirən vəziyyətlərdən uzaqlaşmasaq, bu, uzunmüddətli perspektivdə daha ciddi psixoloji problemlərə və tamamilə təcrid olunmuş, tənha həyat tərzinə gətirib çıxara bilər.
Jalə Demokrat.az
