Novqorod Dövlət Universitetinin (NovDU), İjevsk Dövlət Tibb Universitetinin, Pavlov adına Sankt-Peterburq Dövlət Tibb Universitetinin və RUDN Universitetinin alimləri müəyyən ediblər ki, 2-ci tip şəkərli diabetlə arterial hipertoniyanın birlikdə olması şirin və duzlu dadlara həssaslığı üç dəfəyə qədər azaldır.
Demokrat.az xəbər verir ki, alimlərin fikrincə, bu vəziyyət yalnız qidanın dadının qəbulunu dəyişdirmir, həm də pasiyentləri sağlamlıq üçün zərərli məhsulları şüursuz şəkildə seçməyə sövq edir.
NovDU-nun tibbi təhsil və klinik iş üzrə prorektoru Anastasiya Novikova izah edib ki, şəkərli diabet zamanı hiperqlikemiya qlikozilləşmə prosesi nəticəsində şirin dada cavabdeh dad reseptorlarını zədələyir. Qanda qlükozanın artıq olması xüsusi dad reseptorlarının səthindəki zülalları dəyişdirir və onların şəkər molekullarını birləşdirmək qabiliyyətini azaldır.
"Arterial hipertoniyanın özü isə dad məməciklərində mikrosirkulyasiyanı pozur, oksigenin çatdırılmasını azaldır və hipotenziv preparatların təsiri vasitəsilə dadın qəbuluna təsir göstərə bilər. Lakin indiyədək bu mexanizmlərin eyni vaxtda necə işlədiyi və dişlərin vəziyyətinin bu prosesdə hansı rol oynadığı araşdırılmamışdı", deyə Novikova bildirib.
Tədqiqatda 65-69 yaş aralığında 70 pasiyent iştirak edib. Onlardan 40 nəfərdə hər iki xəstəlik müşahidə olunub. Məlum olub ki, diabet və hipertoniyanın birlikdə olduğu pasiyentlərdə şirin dadın qəbul həddi patologiyası olmayan insanlarla müqayisədə 2,9 dəfə, duzlu dadın qəbul həddi isə 3,5 dəfə yüksək olub.
Tədqiqatçılar bununla yanaşı, paradoksal bir nəticə də əldə ediblər: pasiyentlər dadı nə qədər pis hiss edirlərsə, şirin və duzlu qidalara meylləri bir o qədər artır.
Ən gözlənilməz nəticələrdən biri isə dişlərin itirilməsi ilə bağlı olub. Məlum olub ki, itirilmiş dişlərin sayı dad pozuntularının şiddəti ilə birbaşa əlaqəlidir. Altıdan çox dişini itirmiş pasiyentlərdə dadın qəbul həddi üç və ya daha az dişi olmayan şəxslərlə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə yüksək olub.
NovDU və Pavlov adına Sankt-Peterburq Dövlət Tibb Universitetinin professoru, tibb elmləri doktoru Yelena Bulıçova bildirib ki, dad hissinin zəifləməsi şirin və duzlu qidalara daha çox meyl yaranmasına səbəb olur.
"Beləliklə, qapalı dövrə yaranır: dad hissinin azalması pasiyentləri qadağan olunmuş məhsullardan istifadə etməyə sövq edir, bu isə diabet və hipertoniyanın gedişatını ağırlaşdırır. Biz ilk dəfə göstərdik ki, bu fenomen nəzərə alınmadan standart pəhriz tövsiyələri kifayət qədər effektiv deyil. Pasiyentlər əvvəlki dad hissini əldə etmək üçün şüursuz şəkildə duz və şəkərin miqdarını artırır və bununla dietoloqların səylərini nəticəsiz qoyurlar", deyə Bulıçova qeyd edib.
Jalə Demokrat.az
