Mütəmadi olaraq qoz istehlakı insanların özünü daha yaxşı hiss etməsinə və orqanizmin stresli vəziyyətlərə daha yaxşı uyğunlaşmasına kömək edə bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "Verywell Health" yazır.
Qozun stressə təsiri ilə bağlı tədqiqatlar hələ məhduddur. Bununla belə, bəzi elmi araşdırmalar bu məhsulun psixoemosional vəziyyətin yaxşılaşması ilə əlaqəli ola biləcəyini göstərir.
Universitet tələbələrinin iştirakı ilə aparılan araşdırmalardan birində müəyyən edilib ki, 16 həftə ərzində gündə 56 qram qoz qəbul edən iştirakçılar akademik stressin öhdəsindən daha yaxşı gəliblər. Bundan əlavə, onlar stressin idarə olunmasında mühüm rol oynayan yuxu keyfiyyətinin də yaxşılaşdığını bildiriblər.
Digər kiçikmiqyaslı tədqiqat isə göstərib ki, qozun müntəzəm istehlakı əhval-ruhiyyənin tənzimlənməsində iştirak edən serotonin səviyyəsinə təsir göstərə bilər. Bu isə qoz istehlakı ilə əhvalın yaxşılaşması və stress səviyyəsinin azalması arasında mümkün əlaqəyə işarə edir.
Bununla yanaşı, alimlər vurğulayırlar ki, bu nəticələrin təsdiqlənməsi üçün daha genişmiqyaslı tədqiqatlara ehtiyac var. Mövcud araşdırmaların kiçik olması səbəbindən qəti nəticə çıxarmaq hələ mümkün deyil.
Qozun qida dəyəri
30 qram qozun tərkibində təxminən:
* 219 kilokalori; * 1,5 qram lif; * 4 qram zülal; * 18 qram yağ (əsasən çox doymamış yağlar) var.
Qoz həmçinin dəmir, maqnezium, kalsium, kalium, mis, sink, B9, B6 və E vitaminləri, eləcə də hüceyrələri qoruyan antioksidant xüsusiyyətli polifenollarla zəngindir.
Onun əsas üstünlüklərindən biri də omega-3 və omega-6 yağ turşularının, xüsusilə alfa-linolen turşusu (ALA) və linol turşusunun yüksək miqdarda olmasıdır. Bu maddələr qanda lipid səviyyəsinin tənzimlənməsinə, iltihabın azalmasına və damar sağlamlığının qorunmasına kömək edə bilər.
Ürək sağlamlığına təsiri
Qozun tərkibindəki ALA iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir və ürək-damar sisteminə müsbət təsir göstərə bilər.
26 araşdırmanın nəticələrinin təhlili göstərib ki, qida rasionunda daha çox qoz olan insanlarda triqliseridlərin, "pis" LDL xolesterinin, ümumi xolesterinin və ürək-damar xəstəlikləri riski ilə əlaqəli olan apolipoprotein B zülalının səviyyəsi daha aşağı olub.
Doymuş yağlarla zəngin məhsulların qozla əvəz olunması ürək sağlamlığı üçün faydalı hesab olunur. Bəzi tədqiqatlar müntəzəm qoz istehlakı ilə arterial təzyiq göstəricilərinin yaxşılaşması, həmçinin ürək xəstəlikləri və insultdan ölüm riskinin azalması arasında əlaqə müəyyən edib.
Lakin alimlər qeyd edirlər ki, bu dəyişikliklər böyük olmayıb və onların məhz qozdan qaynaqlandığını qəti şəkildə söyləmək mümkün deyil. Ürək sağlamlığı ümumi qidalanma və həyat tərzindən asılıdır.
Beyin fəaliyyətinə təsiri
Araşdırmalara görə, qozun tərkibindəki polifenollar antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətləri sayəsində beyin fəaliyyətini dəstəkləyə bilər. Onların yaddaşın və idrak funksiyalarının yaxşılaşmasına, eləcə də yaşla bağlı zehni geriləmənin ləngiməsinə kömək edə biləcəyi ehtimal olunur.
Bağırsaq sağlamlığı
Qoz faydalı bağırsaq bakteriyalarının çoxalmasını dəstəkləyir və tərkibindəki lif sayəsində qəbizliyin qarşısının alınmasına kömək edə bilər.
Çəkiyə təsiri
Yüksək kalorili olmasına baxmayaraq, tövsiyə olunan miqdarda qoz istehlakının çəki artımı ilə əlaqəli olmadığı müəyyən edilib.
Bəzi tədqiqatlar göstərir ki, kalorisi azaldılmış pəhriz çərçivəsində qoz hətta arıqlamağa da kömək edə bilər. Bunun səbəbi onun uzun müddət toxluq hissi yaratmasıdır.
Qan şəkəri
Bəzi araşdırmalar qozun qan şəkərinin tənzimlənməsinə müsbət təsir göstərə biləcəyini göstərir. Həmçinin qoz istehlakı 2-ci tip diabet riskinin azalması ilə əlaqələndirilir.
Qozu rasiona necə daxil etmək olar
Mütəxəssislər ən yüksək qida dəyərinə malik olduğu üçün çiy və duzsuz qoz seçməyi tövsiyə edirlər. Məhsulun təravətini qorumaq üçün onu soyuducuda və ya dondurucuda saxlamaq məsləhətdir.
Qozu qəlyanaltı kimi ayrıca yeyə, həmçinin yoqurt, yulaf sıyığı, smuzi, salat, meyvə qarışıqları və makaron yeməklərinə əlavə etmək olar. Onu yüngülcə qovuraraq tərəvəz yeməklərində də istifadə etmək mümkündür.
