Soğan faydalı qida məhsulu hesab olunsa da, həssas həzm sistemi olan insanlarda qarında köp, spazm və ishal kimi narahatlıqlara səbəb ola bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə “Wellandfit” nəşri yazır.
Məqalədə qeyd olunur ki, soğan şorba, raqu, salat və sousların tərkibinə tez-tez daxil edilir. Buna görə də insanlar yeməkdən sonra yaranan köpün səbəbinin məhz soğan ola biləcəyini hər zaman nəzərə almırlar. Bununla belə, müəlliflər vurğulayırlar ki, soğan bağırsaqlara zərər vermir və sağlam insanların əksəriyyəti onu heç bir problem olmadan qəbul edə bilir. Lakin qıcıqlanmış bağırsaq sindromu kimi həzm sistemi pozğunluqları olan şəxslərdə bu məhsul nəzərəçarpacaq simptomlar yarada bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bunun əsas səbəblərindən biri soğanın yüksək miqdarda fruktan ehtiva etməsidir. Fruktanlar orqanizmin tam həzm edə bilmədiyi qısa zəncirli karbohidratlardır. Onlar yoğun bağırsağa çatdıqda bağırsaq bakteriyaları tərəfindən fermentasiya olunur və nəticədə qaz əmələ gəlir.
Bu proses normal hesab edilsə də, həssas bağırsağı olan insanlarda qarında köp, ağrı, spazm, qazın artması və ya ishal kimi əlamətlər yarada bilər.
Çiy soğan daha çox narahatlıq yarada bilər
Bir çox insan çiy soğan yedikdən sonra simptomların daha tez meydana çıxdığını, bişmiş soğanın isə daha yaxşı qəbul olunduğunu bildirir. Bununla belə, istilik emalı məhsuldakı fruktanları tam aradan qaldırmır. Buna görə də narahatlığın yaranmasında əsas amillərdən biri qəbul edilən soğanın miqdarı hesab olunur.
Bundan əlavə, soğan çox vaxt həzmə təsir göstərə biləcək digər məhsullarla birlikdə yeyilir. Bu da narahatlığın məhz hansı qidadan qaynaqlandığını müəyyən etməyi çətinləşdirə bilər.
Mütəxəssislər bir neçə həftə ərzində qida gündəliyi aparmağı, soğanın hansı formada və hansı miqdarda qəbul edildiyini qeyd etməyi tövsiyə edirlər. Onlar məhsulu tamamilə rasiondan çıxarmaq əvəzinə, əvvəlcə porsiyanı azaltmağı məsləhət görürlər. Soğanın dadını qismən göy soğan, şnit-soğan və ya soğanla ətirləndirilmiş yağla əvəz etmək mümkündür.
Məqalədə izah olunur ki, fruktanlar suda həll olur, lakin yağda həll olmur. Buna görə də soğanla ətirləndirilmiş yağ həssas həzm sistemi olan insanlar tərəfindən daha rahat qəbul edilə bilər.
Hər zaman səbəb soğan olmur
Mütəxəssislər bildirirlər ki, davamlı qarın köpünün müxtəlif səbəbləri ola bilər. Buna görə də məhsulları ardıcıl şəkildə rasiondan çıxarmaq düzgün yanaşma sayılmır.
FODMAP tərkibli məhsulların azaldılmasına əsaslanan pəhriz yalnız müvəqqəti və fərdi yanaşma hesab edilir və onun dietoloqun nəzarəti altında tətbiq olunması tövsiyə olunur. Məhsulların sonradan mərhələli şəkildə rasiona qaytarılması problemin həqiqətən soğandan, onun miqdarından və ya başqa qidadan qaynaqlandığını müəyyən etməyə kömək edə bilər.
Məqalənin müəllifləri vurğulayırlar ki, soğan “düşmən” məhsul deyil və vaxtaşırı qarında köp yaşayan insanlar onu avtomatik olaraq menyudan çıxarmamalıdırlar. Lakin narahatlıq davamlı təkrarlanırsa, simptomlarla soğan qəbulu arasında əlaqənin olub-olmadığına diqqət yetirmək lazımdır.
Əgər qarında köp ilə yanaşı çəki itkisi, nəcisdə qan, qızdırma, gecə ağrıları və ya uzunmüddətli ishal kimi əlamətlər müşahidə olunarsa, yalnız qidalanmanı dəyişmək kifayət etmir və mütləq həkimə müraciət etmək lazımdır.
