Uzun illərdir qeyri-adi səs siqnalları ilə tanınan və “dünyanın ən tənha balinası” adlandırılan balina haqqında formalaşmış məşhur təsəvvürün elmi əsaslara söykənmədiyi məlum olub. Alimlər bildirirlər ki, bu hekayənin böyük hissəsi faktlardan çox fərziyyələrə əsaslanır.
Demokrat.az xəbər verir ki, "Live Science" nəşrinin yazdığına görə, sirli siqnal ilk dəfə 1980-ci illərin sonlarında ABŞ-nin Soyuq müharibə dövründə sualtı qayıqları izləmək üçün yaratdığı hidrofon sistemi vasitəsilə qeydə alınıb.
Tədqiqatçılar on ildən artıq müddətdə bu siqnalların mənbəyini izləsələr də, heyvanın özünü görməyə, hansı növə aid olduğunu müəyyənləşdirməyə və ya genetik nümunələr əldə etməyə nail olmayıblar.
Balina təxminən 52 hers tezliyində çıxardığı səslərlə məşhurlaşıb. Bu göstərici adətən 10–30 hers diapazonunda səs çıxaran mavi balinaların və finvalların siqnallarından xeyli yüksəkdir.
Məhz bu fərq balinanın digər balinalar tərəfindən eşidilmədiyi və buna görə də tənha yaşadığı barədə məşhur fikrin yaranmasına səbəb olub.
Alimlər vurğulayırlar ki, bu iddianı təsdiqləyən heç bir elmi dəlil mövcud deyil.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, bığlı balinalar 52 hers daxil olmaqla geniş aşağı tezlik diapazonunu qəbul edə bilirlər. Bu isə o deməkdir ki, digər balinaların həmin siqnalları eşitməsi böyük ehtimalla mümkün olub.
Bununla belə, onların bu səsi adi ünsiyyət vasitəsi kimi qəbul edib-etmədikləri və cavab verib-vermədikləri məlum deyil.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, hidrofon qeydlərində digər balinaların cavab siqnallarının olmaması həmin heyvanın həqiqətən tək üzməsi anlamına gəlmir.
Onların izahına görə, passiv akustik sistemlər su altında baş verənlərin yalnız bir hissəsini qeydə alır və yaxınlıqda başqa balinaların olub-olmadığını və ya onların səssiz şəkildə qarşılıqlı əlaqə qurub-qurmadığını müəyyən edə bilmir.
Alimlər qeyri-adi səs sahibi olan balinanın hansı növə aid olduğunu hələ də müəyyən edə bilməyiblər. Ehtimallara görə, o, qeyri-adi səs çıxaran mavi balina, finval və ya bu iki növün hibridi ola bilər. Həmçinin oxşar siqnallar çıxaran bir neçə balinanın mövcudluğu da istisna edilmir.
Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, “dünyanın ən tənha balinası” hekayəsi daha çox insanların heyvanlara insani duyğular aid etmək meylindən qaynaqlanıb.
Hazırda dəqiq məlum olan yeganə fakt ondan ibarətdir ki, Sakit okeanın şimal hissəsində uzun illər ərzində özünəməxsus akustik siqnallar yayan bir balina hərəkət edib və bu səslərin mənşəyi hələ də sirr olaraq qalır.
Alimlərin sözlərinə görə, müasir texnologiyalar səsin tezliyini, müddətini və istiqamətini müəyyən etməyə imkan versə də, balinanın nə demək istədiyini və digər okean sakinlərinin bu siqnalları necə qəbul etdiyini hələ də izah edə bilmir.
