Xiyar salatlarda, soyuq şorbalarda, sendviçlərdə və ev şəraitində hazırlanan turşularda ən çox istifadə olunan tərəvəzlərdən biridir. Lakin onun faydaları ilə bağlı müxtəlif miflər mövcuddur. Onlardan biri də xiyarın pomidorla birlikdə yeyilməsinin düzgün olmadığı iddiasıdır.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu fikrin nə dərəcədə doğru olduğu, hansı xiyar növlərinin daha faydalı sayıldığı və kimlərin bu tərəvəzi ehtiyatla istehlak etməli olduğu barədə "Rynek Zdrowia" nəşri yazıb.
Xiyar və pomidor birlikdə yeyilə bilərmi?
Ən geniş yayılmış fikirlərdən biri xiyarın pomidorla birlikdə yeyilməməsi ilə bağlıdır. Bunun səbəbi xiyarın tərkibində olan askorbinaza fermentidir. Bu ferment pomidordakı C vitamininin bir hissəsini parçalaya bilər.
Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu, sevimli xiyar-pomidor salatından imtina etmək üçün əsas deyil. Pomidor C vitamininin yeganə mənbəyi deyil və salatın süfrəyə verilməzdən dərhal əvvəl hazırlanması vitamin itkisinin minimuma endirilməsinə kömək edir. Dietoloqların fikrincə, hər iki tərəvəzin birlikdə istehlakından əldə olunan fayda mümkün C vitamini itkisini xeyli üstələyir.
Xiyarın faydaları
Xiyarın 95 faizdən çoxu sudan ibarətdir ki, bu da onu xüsusilə isti havalarda həm susuzluğu aradan qaldırmaq, həm də arıqlamaq istəyənlər üçün uyğun məhsula çevirir. Eyni zamanda, 100 qram təzə xiyarda cəmi təxminən 15 kilokalori var.
Bu tərəvəz kalium, K vitamini və az miqdarda C vitamini ilə zəngindir. Bundan əlavə, aşağı qlisemik indeksə malik olduğundan şəkərli diabetdən əziyyət çəkən insanlar üçün də uyğundur.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, xiyar flavonoidlər və taninlər kimi təbii antioksidantlar da ehtiva edir. Araşdırmalar bəzi xiyar növlərində acılığa səbəb olan kukurbitasin birləşmələrinin xərçəng və diabetə qarşı potensial təsir göstərə biləcəyini göstərsə də, bu istiqamətdə əlavə elmi tədqiqatlara ehtiyac var.
Hansı xiyar daha faydalıdır?
Diyetoloqların fikrincə, bütün xiyar növləri sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər. Bununla belə, fermentasiya yolu ilə hazırlanan turşu xiyarlar xüsusilə faydalı hesab olunur.
Fermentasiya prosesi nəticəsində onlar bağırsaq mikrobiomunu dəstəkləyən probiotik bakteriyalarla zənginləşir və həzm sisteminin fəaliyyətinə müsbət təsir göstərə bilər. Bundan əlavə, bu proses bəzi B qrupu vitaminlərinin miqdarını da artırır.
Lakin turşu xiyar yüksək miqdarda duz ehtiva etdiyindən arterial hipertoniyadan əziyyət çəkən şəxslər onları ölçülü şəkildə istehlak etməlidirlər.
Xiyarı qabığı ilə yemək lazımdırmı?
Əgər tərəvəz yaxşı yuyulubsa, onu qabığı ilə birlikdə yemək tövsiyə olunur. Çünki xiyarın faydalı qida maddələrinin böyük hissəsi məhz qabığında toplanıb.
