İnsan işdə, idman zalında və ya dostları ilə birlikdə olarkən kimsə ona "Niyə təbəssümün fərqli görünür?" deyə sual verərsə, bu, sadəcə zahiri dəyişiklik olmaya bilər. Üzün bir tərəfində sallanma ilə müşayiət olunan qeyri-adi təbəssüm insultun xəbərdaredici əlaməti ola bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "The Times of India" yazır.
Həkimlər vurğulayırlar ki, insult vaxtla yarışılan tibbi təcili vəziyyətdir. Beyinə qan axınının qəfil pozulması nəticəsində beyin hüceyrələri oksigen və qida maddələrindən məhrum olur və bir neçə dəqiqə ərzində məhv olmağa başlayır.
İnsult riski uzun müddət ərzində səssiz şəkildə artır. Oturaq həyat tərzi, yüksək qan təzyiqi, şəkərli diabet, ürək xəstəlikləri, piylənmə, yüksək xolesterin, siqaret və alkoqol istifadəsi, eləcə də narkotik maddələrdən istifadə əsas risk amilləri hesab olunur.
"BE FAST" metodu nədir?
Mütəxəssislər insultun əlamətlərini tez tanımaq üçün "BE FAST" metodundan istifadə etməyi tövsiyə edirlər:
* B (Balance) – qəfil tarazlığın pozulması və ya başgicəllənmə; * E (Eyes) – bulanıq və ya ikili görmə; * F (Face) – gülümsəyərkən üzün bir tərəfinin sallanması; * A (Arms) – hər iki qol qaldırıldıqda birinin aşağı düşməsi; * S (Speech) – nitqin anlaşılmaz və ya pozulmuş olması; * T (Time) – dərhal insult müalicəsinə hazır xəstəxanaya müraciət etmək.
Hindistan İnsult Assosiasiyasının prezidenti, doktor Vikram Huded bildirib ki, insultun ən geniş yayılmış əlamətlərindən biri məhz qeyri-bərabər təbəssümdür. Onun sözlərinə görə, insult üz əzələlərini idarə edən beyin nahiyələrini zədələdikdə üzün bir tərəfi zəifləyir və ya sallanır, nəticədə təbəssüm əyri və ya assimetrik görünür.
Ekspert qeyd edib ki, qeyri-adi təbəssüm qol zəifliyi, nitq pozuntusu və ya tarazlığın itirilməsi ilə birlikdə müşahidə olunarsa, bu, tibbi təcili vəziyyət kimi qiymətləndirilməlidir.
Həkimin sözlərinə görə, damardaxili trombolitik müalicə – trombu əridən preparat – simptomlar başladıqdan sonra ilk 4,5 saat ərzində tətbiq olunmalıdır. Bəzi hallarda trombektomiya kimi müasir müdaxilə üsulları simptomların başlanmasından 24 saata qədər effektiv ola bilər. Lakin bunun üçün xəstə vaxtında ixtisaslaşmış tibb müəssisəsinə çatdırılmalıdır.
Hindistan İnsult Assosiasiyasının katibi, doktor Arvind Şarma da bildirib ki, insan öz təbəssümünün qəfil dəyişdiyini hiss edərsə və ya ətrafdakılar üzün bir tərəfinin normal hərəkət etmədiyini görərsə, bunu ciddi qəbul etmək lazımdır.
Onun sözlərinə görə, qeyri-adi təbəssüm nitq çətinliyi, yerimədə qeyri-sabitlik və ya qəfil zəifliklə birlikdə müşahidə olunursa, bu, beynin insult barədə göndərdiyi siqnal ola bilər.
Mütəxəssislər xatırladırlar ki, insult zamanı hər dəqiqə qiymətlidir. Vaxtında göstərilən tibbi yardım beyin hüceyrələrinin daha çox hissəsinin qorunmasına və xəstənin sağalma şansının əhəmiyyətli dərəcədə artmasına imkan verir.
Jalə Demokrat.az
