Bir çox insan sabun alarkən onun tərkibi və xüsusiyyətləri barədə düşünmür. Halbuki bazarda müxtəlif növ sabunlar var və onların hər biri dəridə fərqli təsir göstərə bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, dermatoloq Anna Fedus UNIAN-a verdiyi şərhdə məişət sabunu ilə adi tualet sabununun fərqini, gündəlik istifadə üçün hansı seçimin daha uyğun olduğunu və nələrə diqqət etmək lazım olduğunu izah edib.
Sabun növləri və xüsusiyyətləri
Mütəxəssisin sözlərinə görə, uşaq sabunu adətən daha az ətir, boya və potensial qıcıqlandırıcı maddələr ehtiva edir, həmçinin yumşaldıcı komponentlərlə zənginləşdirilir: “Bu sabun uşaqların daha nazik və həssas dərisi nəzərə alınaraq hazırlanır”.
Lakin o vurğulayıb ki, qablaşdırmada “uşaq sabunu” yazılması onun hər kəs üçün tam təhlükəsiz olması demək deyil, çünki həssas dəriyə malik insanlarda belə qıcıqlanma və quruluq yarana bilər.
Ümumilikdə tualet sabunu aşağıdakı kateqoriyalara bölünür:
* gigiyenik sabun – gündəlik təmizləmə üçün * nəmləndirici sabun – yağlar, qliserin və emolientlərlə * antibakterial sabun – antimikrob təsirli komponentlərlə * müalicəvi-profilaktik sabun (məsələn, qatranlı, kükürdlü) – dermatoloji problemlər üçün * həssas dəri üçün sabun (sindetlər) – aşağı qıcıqlandırıcı təsirli, dərinin təbii pH-sına (təxminən 5.5) yaxın məhsullar
Antibakterial sabunla adi sabun arasında fərq
Dermatoloq qeyd edib ki, gündəlik istifadə üçün antibakterial sabunun adi sabundan ciddi üstünlüyü yoxdur. Əslində əllərin təmizlənməsinin əsas mexanizmi mikrobların “öldürülməsi” deyil, mexaniki şəkildə yuyularaq uzaqlaşdırılmasıdır.
Onun sözlərinə görə, araşdırmalar göstərir ki, düzgün yuma texnikası ilə adi sabun əksər insanlar üçün kifayət qədər gigiyena təmin edir. Üstəlik, antibakterial sabunun həddindən artıq istifadəsi dərini qıcıqlandıra və dərinin təbii mikroflorasını poza bilər.
Məişət sabunu niyə fərqlidir
Məişət sabunu yağların qələvi ilə kimyəvi reaksiyası nəticəsində hazırlanır və yüksək qələvi pH-ya malik olur. Bu isə dərini tez-tez istifadə edildikdə quruda bilər.
Oxşar vəziyyət qatranlı sabunlara da aiddir – onlar yalnız müəyyən dermatoloji göstərişlərdə istifadə olunmalıdır, gündəlik əl yuma üçün uyğun deyil.
Maye sabun, yoxsa bərk sabun?
Mütəxəssisin sözlərinə görə, effektivlik baxımından maye və bərk sabun arasında böyük fərq yoxdur. Lakin maye sabunlar adətən daha yumşaq səthi aktiv maddələrə malik olur və dərini daha az qurudur.
Bundan əlavə, ictimai yerlərdə maye sabun gigiyenik baxımdan daha üstün sayılır, bərk sabun isə daha qənaətcildir.
Hansı sabun daha faydalıdır?
Gündəlik istifadə üçün dermatoloq tərkibində qliserin, pantenol, bitki yağları və yumşaldıcı maddələr olan, ətirsiz və minimal tərkibli sabunları tövsiyə edir.
Həssas dərisi olan şəxslərə isə çoxlu ətir və boya tərkibli məhsullardan uzaq durmaq məsləhət görülür.
Sabun və antiseptik müqayisəsi
Sabun və su əllərdəki mikroorqanizmləri və çirkləri fiziki olaraq uzaqlaşdırır, spirt tərkibli antiseptiklər isə bakteriya və virusları məhv edir.
Mütəxəssis bildirir ki, əllər görünən dərəcədə çirkli olduqda sabun və su daha yaxşı seçimdir. Su olmadıqda isə ən azı 60% spirt tərkibli antiseptikdən istifadə edilə bilər.
Nəticə olaraq, gündəlik gigiyena üçün əsas vasitə yenə də sadə sabun və su olmalıdır, əlavə antibakterial və ya xüsusi vasitələr isə yalnız xüsusi hallarda istifadə edilməlidir.
Jalə Demokrat.az
