Aleksey Navalnının “Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Fondu” (KMF) müxalifətçinin Sibirə son səfəri zamanı lentə aldığı və sonradan komaya düşdüyü bir araşdırma filmini yayımlayıb. Söhbət Novosibirsk Şəhər Şurasına yaxınlaşacaq seçkilərdən və yenidən seçilmək niyyətində olan “Vahid Rusiya” partiyasının deputatlarından gedir.
Demokrat.azxəbər verir ki, BBC-nin Rus xidməti “Sibirin paytaxtını kim ələ keçirib və onu necə azad etmək lazımdır” filminin məzmununu açıqlayır.
13 sentyabrda Novosibirskdə Şəhər Şurasına seçkilər keçiriləcək. “Vahid Rusiya”nın deputatları ilə Sergey Boykonun başçılıq etdiyi müxtəlif müxalifət qüvvələrinin nümayəndələrindən ibarət olan “Novosibirsk-2020” koalisiyası qarşı-qarşıya qalacaq (keçən il Novosibirsk şəhər merinin seçkilərində səslərin təxminən 19% -ini alaraq ikinci yeri tutub). Navalnı da koalisiyanın namizədlərini dəstəkləyir.
“Tikinti lobbisi”
Araşdırmasında Navalnı mövcud Novosibirsk Şəhər Şurası deputatlarının üçdə birinin (50-dən 18-i) tikinti sektorunun nümayəndələri olduğuna diqqət çəkib. Araşdırmada Navalnı onları “inşaat lobbiçiləri” adlandırır.
“İnşaat inhisarı hakimiyyətin bütöv bir qolunu ələ keçirib, özləri üçün qanunlar yazırlar, büdcəni qəbul edirlər, nəzarət funksiyasını yerinə yetirirlər. Qururlar, özlərini yoxlayırlar, özlərinə pul ayırırlar – yəni sadəcə şəhəri idarə edirlər” deyir.
Bu tezisi dəstəkləmək üçün Navalnı 13 sentyabr seçkilərində yenidən seçilməyi planlaşdıran Novosibirsk Şəhər Şurasının hazırkı bir neçə deputatının işindən bəhs edir.
Araşdırmada Navalnı tərəfdarlarını, orada qeyd olunan deputatların Şəhər Şurasına yenidən seçilməsinin qarşısını almağa çağırır – bunun üçün “Ağıllı səs” vasitəsi ilə səs verməyi təklif edir.
Tikinti sektorunun deputatları
Araşdırmadakı birinci söhbət “Vahid Rusiya” partiyasının deputatı Aleksey Culaydan gedir. Bu, şəhər məclisinin ən varlı deputatlarından biridir (2016-cı ilin sonunda ən varlı deputat olub, amma sonra liderliyini itirib).
O, “Diskus” tikinti şirkətinin qurucusu və sahibidir. Şirkət öz strategiyasını “uyğun qiymətlərlə tikmək və satmaq” kimi tərif edir.
Xüsusilə şirkət Novosibirskin Plyuşinski və Prostornı yaşayış massivlərində panel evlər inşa edir. Araşdırma evlərin keyfiyyətsiz olduğunu deyir.
Navalnı Plyuşinski yaşayış sahəsini ziyarət edib və yaxınlıqda yaşayan Novosibirsk-2020 koalisiyasının namizədi Daniil Markelovla gəzib. O, şəhər şurası seçkilərində Culayın rəqibi olacaqdı, lakin 31 avqustda məhkəmənin Markelovu seçkidən kənarlaşdırdığı ortaya çıxıb. KMF hesab edir ki. Bu, Culayın tələbi ilə edilib.
Culay beton panel zavoduna sahibdir. KMF əmindir ki, evlər “Diskus”un bu panellərindən inşa edilir. Bundan əlavə, Navalnının araşdırmasında deyilir ki, deputat bir idarəetmə şirkətinə sahibdir. Buradan film müəllifləri Plyuşinskinin sakinlərinin su, elektrik və istilik enerjisi üçün ödədikləri pulu da deputatın ala biləcəyi qənaətinə gəliblər.
Navalnının dediyinə görə, Culayın yenidən şəhər məclisinə seçilmək istəyi tikinti sektorundakı maraqları ilə əlaqədardır. Onun fikrincə, şəhər rəhbərliyi bu sahədə çalışanlardan asılı olmasa, həmin evləri yaşayış üçün uyğun hesab etməyəcəklər.
Culay Novosibirskdə tikinti sektorunun ən böyük simalarından biridir. Bu il o, yalnız şəhər şurasının digər deputatı, “Vahid Rusiya” partiyasının üzvü Kirill Pokrovskidən sonra ikinci olub. 2018-ci ilin sonunda Pokrovski Şəhər Şurasının ən varlı deputatı sayılıb: 75,5 milyon rubl qazanıb. Culay kimi, 13 sentyabr seçkilərindən sonra yenidən şəhər şurasına seçilməyi planlaşdırır.
KMF-in araşdırması Pokrovskinin atası Yevgeni Pokrovskinin Novosibirsk vilayətinin qanunverici məclisində vitse-spiker vəzifəsini icra etdiyini və anasının qubernator administrasiyasında çalışdığını qeyd edib:
“Deputatımızın atası Yevgeni Nikolayeviç, rəhbərliyin rəsmisi olduğu üçün dəmir-beton məmulatları zavodunun sahibidir. O zaman çox güman ki, təxmin edə bilərsiniz. Evlər üçün beton bloklar, standart konstruksiyalar və fasiləsiz tikinti”.
Bundan əlavə, Şəhər Şurasının başqa bir deputatından bəhs olunur. Yevgeni Yakovenko “Vahid Rusiya” partiyasının Novosibirsk üzrə liderlərindən biridir. Navalnının sözlərinə görə, veteran təşkilatlarla məşğul olan Yakovenko da inşaatla əlaqəli ola bilər. Məsələn, 25 yaşlı oğlu Novosibirskin “Uyutnıy” mikrorayonunda tikinti şirkətinin rəhbəri kimi siyahıya alınıb.
Dəfn biznesi
Filmdə adı çəkilən Şəhər Şurasının dördüncü deputatı Sergey Bondarenkodur. Novosibirskdə dəfn biznesi ilə məşğul olur.
Navalnının filmində deyilir ki, o, 2000-ci illərin əvvəllərində Novosibirskdə “MUP IMI” dəfn bürosuna rəhbərlik edib, sonra eyni adlı bir səhmdar cəmiyyəti açıb (direktoru Bondarenkonun həyat yoldaşının qardaşıdır).
“Və sonra hər şey dəfn biznesində olduğu kimi tam olaraq eynidir. Əsas tarif qiymətləri var. Bu, əsasən bələdiyyə üçündür. Və daha bahalı əlavə xidmətlər də var: mərhumu geyindirmək, makiyaj etmək, tabutu basdırmaq və s. Bədbəxt qohumlar bütün bunları almaq və ödəmək məcburiyyətində qalacaqlar, əks halda dəfn mərasimi olmayacaq”. Araşdırmada belə deyilir.
BBC-nin Rus xidməti adı çəkilən dörd deputata da filmdəki məlumatları şərh etmək üçün məktub göndərib, lakin hələ cavab almayıb. (Konkret.az)


