YapiKredi Müraciət Forması
Mazda CX-5
Sosial Özəl

İnsan yaşlandıqca niyə uşaqlaşır?

İnsan yaşlandıqca niyə uşaqlaşır?

Uşaqlıqda qayğıya, diqqətə və sevgiyə ehtiyac duyuruq. Yaşlandıqca isə bu ehtiyacların azaldığını düşünürük. Ancaq həyatın müəyyən mərhələsində bəzi insanlar yenidən daha çox diqqət gözləməyə, tez inciməyə, küsüb susmağa və kiçik hadisələrə belə emosional reaksiya verməyə başlayırlar. Bəs insan qocaldıqca niyə uşaqlaşır? Bu, sadəcə yaşın gətirdiyi dəyişiklikdir, yoxsa arxasında daha dərin psixoloji səbəblər dayanır?

Demokrat.az xəbər verir ki, psixoloqlar yaşlılıq dövründə müşahidə olunan bu davranış dəyişikliklərini bir neçə amillə əlaqələndirirlər. Bunlara tənhalıq, sosial çevrənin daralması, fiziki imkanların azalması, sağlamlıq problemləri və emosional ehtiyacların artması daxildir.

Diqqət və qayğı ehtiyacı niyə artır?

İnsan yaşlandıqca gündəlik həyatında bəzi dəyişikliklərlə üzləşir. Əvvəllər müstəqil şəkildə gördüyü işlərdə başqalarının köməyinə ehtiyac duya bilər. Bu isə onda asılılıq və özünü əvvəlki qədər güclü hiss etməmək duyğusu yarada bilər.

Belə vəziyyətdə yaxınlarının diqqəti və qayğısı daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Bəzən yaşlı insanın tez-tez zəng gözləməsi, övladlarının yanında olmasını istəməsi və ya kiçik diqqətsizliyə görə inciməsi bu ehtiyacdan qaynaqlanır.

Tənhalıq insanı daha həssas edə bilər

Yaşlılıq dövründə dostların itirilməsi, həyat yoldaşından ayrılıq, övladların başqa evdə yaşaması və sosial münasibətlərin azalması tənhalıq hissini gücləndirə bilər.

Bəzi insanlar bu hissləri açıq şəkildə ifadə etməkdə çətinlik çəkirlər. Nəticədə narazılıq, küsəyənlik və əsəbilik kimi davranışlar ortaya çıxa bilər. Əslində, bu reaksiyaların arxasında anlaşılmaq və unudulmadığını hiss etmək istəyi dayana bilər.

Beyindəki dəyişikliklər də rol oynayır

Yaş artdıqca beyində müəyyən dəyişikliklər baş verir. Bəzi insanlarda emosiyaları idarə etmək, diqqəti cəmləmək və yeni vəziyyətlərə uyğunlaşmaq çətinləşə bilər. Bu da səbirsizlik, həssaslıq və davranış dəyişiklikləri ilə müşayiət oluna bilər.

Bununla belə, hər yaşlı insanın daha emosional və ya küsəyən olması mütləq deyil. Şəxsiyyət xüsusiyyətləri, həyat təcrübəsi və sağlamlıq vəziyyəti bu prosesə təsir göstərir.

Hər davranış dəyişikliyini qocalıqla əlaqələndirmək olmaz

Bəzən yaşlı insanlarda qəfil yaranan əsəbilik, şübhəçilik, unutqanlıq və çaşqınlıq yalnız yaşla bağlı olmaya bilər. Depressiya, demensiya, yuxu pozuntuları, xroniki ağrılar və bəzi dərmanların təsiri də davranışa təsir göstərə bilər.

Xüsusilə dəyişikliklər qəfil başlayırsa və gündəlik həyata mane olursa, həkim müayinəsi vacibdir.

Yaşlı insanlarla necə davranmalıyıq?

Mütəxəssislərin yanaşmasına görə, yaşlı insanlarla münasibətdə səbirli olmaq, onları dinləmək və qərarlarına hörmət etmək vacibdir. Onların hər istəyini yerinə yetirmək mümkün olmasa da, özlərini lazımsız və kənarda qalmış hiss etmələrinə imkan verməmək lazımdır.

Bəzən bir telefon zəngi, birlikdə içilən çay və ya səmimi söhbət yaşlı insan üçün böyük mənəvi dəstəyə çevrilə bilər.

Nəticə etibarilə, yaşlılıq insanın mütləq uşaqlaşması demək deyil. Ancaq həyatın bu mərhələsində diqqət, sevgi və güvən ehtiyacı daha qabarıq hiss oluna bilər. Bəzən yaşlı insanın küsəyənliyinin arxasında deyilə bilməyən bir cümlə dayanır: "Məni unutmayın, mənə də ehtiyacınız olduğunu hiss etdirin".