Demək olar ki, hər kəs söhbət zamanı mütəmadi olaraq başqalarının sözünü kəsən və qarşı tərəfə fikrini tamamlamasına imkan verməyən insanla rastlaşıb. İlk baxışdan bu davranış hörmətsizlik və ya nəzakətsizlik kimi görünə bilər. Lakin psixologiyaya görə, bunun arxasında çox vaxt daha mürəkkəb səbəblər dayanır.
Demokrat.az Egeszsegkalauz.hu-ya istinadən xəbər verir ki, insanların tez-tez söz kəsməsi həmişə şüurlu davranış olmur. Bu, çox vaxt xarakter xüsusiyyətləri, keçmiş həyat təcrübəsi və hətta nevroloji amillərlə bağlı avtomatik reaksiya ola bilər.
Bu, həmişə hörmətsizlik deyil
Ünsiyyət üzrə ekspertlər qeyd edirlər ki, mütəmadi olaraq qarşı tərəfin sözünü kəsən insanlar mütləq onu alçaltmaq istəmirlər. Bəzən onlar sadəcə fikirlərini dərhal bölüşmək istəyirlər və ya növbələri çatana qədər demək istədiklərini unudacaqlarından qorxurlar.
Digərləri üçün isə söhbətə nəzarət etmək təhlükəsizlik hissi yaradır. Danışığın gedişatını idarə edə bildikdə, özlərini daha az həssas və ya daha inamlı hiss edirlər. Çox vaxt bu, şüurlu strategiya deyil, illər ərzində formalaşmış davranış modelidir.
Bunun arxasında uşaqlıq təcrübəsi dayana bilər
Psixoloqların fikrincə, ünsiyyət vərdişlərinin böyük hissəsi uşaqlıq dövründə formalaşır. Əgər insan böyüdüyü ailədə yalnız daha tez və ya daha yüksək səslə danışanda sözünü çatdıra bilirdisə, bu modeli yetkinlik dövrünə də daşıya bilər. Belə hallarda söz kəsmək pis niyyətdən deyil, demək olar ki, avtomatik reaksiyadan yaranır.
Bütün söz kəsmələr eyni deyil
Ünsiyyət tədqiqatçıları söz kəsmənin müxtəlif növlərini fərqləndirməyin vacib olduğunu bildirirlər. Bəzən insan mövzu ilə o qədər maraqlanır ki, dərhal cavab vermək və ya razılığını bildirmək istəyir. Belə qısa müdaxilələr bir çox dostluq və ailə söhbətlərinin təbii hissəsi ola bilər və mütləq dialoqu pozmur.
Başqa vəziyyət isə insanın daim təşəbbüsü ələ alması, qarşı tərəfə fikrini bitirməyə imkan verməməsi və ya bütün söhbəti öz üzərinə yönəltməsidir. Bu zaman həmsöhbət özünün dinlənilmədiyini, fikirlərinin əhəmiyyət daşımadığını və ya ona lazımi hörmət göstərilmədiyini hiss edə bilər. Nəticədə etimad azala, ünsiyyət isə daha az səmimi və açıq ola bilər.
Bu, DÇHP ilə əlaqəli ola bilər
Ekspertlər həmçinin bildirirlər ki, bəzi hallarda tez-tez söz kəsmə diqqət çatışmazlığı və hiperaktivlik pozuntusu (DÇHP) ilə əlaqəli ola bilər. Amerikalı psixoloq Şeron Salinin sözlərinə görə, DÇHP olan böyüklər növbələri çatanda söhbətin əsas xəttini itirməkdən qorxa bilərlər və buna görə instinktiv şəkildə müdaxilə edirlər.
Onlar həmçinin uyğun anı gözləməkdə daha çox çətinlik çəkə, diqqətləri daha asan yayınaraq qəfil başqa mövzuya keçə bilərlər. Bu hallar özlüyündə insanda DÇHP olduğunu göstərmir. Lakin bu xüsusiyyətlər müxtəlif həyat situasiyalarında mütəmadi problemlər yaradırsa, mütəxəssisə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Onlayn görüşlər zamanı söz kəsmə
Son illərdə videozənglər və onlayn görüşlər gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib və bu situasiyalarda iştirakçılar getdikcə daha çox eyni anda danışmağa başlayırlar. Çox vaxt bu, səbirsizlikdən deyil, internet bağlantısının yaratdığı kiçik gecikmədən baş verir.
Bundan əlavə, ekran vasitəsilə ünsiyyət zamanı insan bədən dilinin, göz kontaktının və növbəti şəxsin danışmağa başlaması üçün siqnal verən digər qeyri-verbal göstəricilərin daha az hissəsini qəbul edir.
Jalə Demokrat.az
