Cəmiyyət Özəl

Şəxsi avtomobildən imtina hamı üçün mümkündür?

Şəxsi avtomobildən imtina hamı üçün mümkündür?

Bakıda tıxac problemi uzun illərdir həm sürücülərin, həm də sərnişinlərin gündəlik həyatına təsir göstərir. Bu məsələ ilə bağlı aidiyyəti qurumlar və ekspertlər tez-tez vətəndaşları şəxsi avtomobillərdən daha az istifadə etməyə, ictimai nəqliyyata üstünlük verməyə çağırırlar. Bu yanaşma ekoloji baxımdan və şəhər nəqliyyatının yükünün azaldılması baxımından məntiqli görünsə də, bəzi vətəndaş qrupları üçün şəxsi avtomobildən imtina etmək o qədər də asan deyil.

Məsələn, azyaşlı və ya körpə uşağı olan ailələr gündəlik hərəkət zamanı müəyyən çətinliklərlə üzləşirlər. Uşaq arabası, zəruri ləvazimatlar və digər əşyalarla, xüsusilə pik saatlarda ictimai nəqliyyatdan istifadə etmək hər zaman rahat olmur. Belə hallarda valideynlər həm öz rahatlıqlarını, həm də övladlarının təhlükəsizliyini nəzərə alaraq şəxsi avtomobilə üstünlük verirlər.

Alternativ kimi taksi xidmətləri mövcud olsa da, burada da müəyyən məhdudiyyətlər var. Bəzi avtomobillərdə uşaq oturacağı olmur, bu isə kiçik yaşlı uşaqların təhlükəsiz daşınması baxımından problem yarada bilər. Bundan başqa, nəqliyyat vasitəsinin təmizliyi və digər amillər də valideynlərin seçimində rol oynayır. Bu səbəbdən bir sıra ailələr üçün şəxsi avtomobil sadəcə rahatlıq deyil, praktik ehtiyac kimi qiymətləndirilir.

Digər tərəfdən, şəhərdə avtomobillərin sayının çox olması tıxacların yaranmasına təsir edən əsas amillərdən biri kimi göstərilsə də, nəqliyyat sahəsində aparılan araşdırmalar bu problemin yalnız bir səbəblə izah olunmadığını göstərir. Yol şəbəkəsinin imkanları, əhalinin sıxlığı, yaşayış və iş mərkəzlərinin yerləşməsi, hərəkətin pik saatlarda cəmləşməsi, yol-nəqliyyat hadisələri, parklanmanın təşkili və ictimai nəqliyyatın əlçatanlığı kimi amillər də ümumi vəziyyətə təsir edir. Bu baxımdan, tıxac probleminin həlli yalnız şəxsi avtomobillərdən istifadənin azaldılması ilə məhdudlaşdırılmır.

Beynəlxalq təcrübədə də müxtəlif yanaşmalardan istifadə olunur. Bəzi şəhərlərdə ictimai nəqliyyatın inkişafına üstünlük verilir, digərlərində isə yol infrastrukturunun genişləndirilməsi, yeni yol qovşaqlarının tikilməsi, nəqliyyat axınının rəqəmsal sistemlərlə idarə olunması və parklanma siyasətinin təkmilləşdirilməsi kimi tədbirlər həyata keçirilir. Bir çox hallarda bu həllər paralel şəkildə tətbiq olunur və məqsəd həm ictimai, həm də şəxsi nəqliyyatın daha səmərəli fəaliyyətini təmin etməkdən ibarət olur.

Nəqliyyat sahəsi üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, şəhər infrastrukturunun müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi tıxacların azaldılmasında mühüm rol oynaya bilər. Buraya alternativ yolların və əlaqələndirici küçələrin yaradılması, mövcud yol qovşaqlarının yenidən təşkili, ağıllı işıqfor sistemlərinin tətbiqi, nəqliyyat axınının real vaxt rejimində idarə olunması və parklanmanın daha səmərəli təşkili daxildir. Eyni zamanda, ictimai nəqliyyatın sürətinin, əlçatanlığının və xidmət keyfiyyətinin artırılması da şəxsi avtomobildən istifadəyə ehtiyacın təbii şəkildə azalmasına təsir göstərən amillərdən biri hesab olunur.

Bununla yanaşı, müxtəlif vətəndaş qruplarının gündəlik ehtiyacları da nəzərə alınmalıdır. Azyaşlı uşağı olan ailələr, yaşlı insanlar, əlilliyi olan şəxslər, həmçinin iş fəaliyyəti avtomobildən istifadəni zəruri edən vətəndaşlar üçün şəxsi nəqliyyat bir çox hallarda praktik seçim olaraq qalır.

Ümumilikdə, tıxac probleminin həlli uzunmüddətli və kompleks yanaşma tələb edir. İctimai nəqliyyatın inkişafı, yol infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin tətbiqi, parklanma siyasətinin səmərəliliyinin artırılması və şəhərsalma qərarlarının nəqliyyat planlaması ilə uzlaşdırılması bu istiqamətdə mühüm addımlar hesab olunur. Bu tədbirlərin bir-birini tamamlaması həm nəqliyyat axınının daha səmərəli təşkilinə, həm də müxtəlif vətəndaş qruplarının ehtiyacları arasında balansın qorunmasına imkan yarada bilər.

Demokrat.az

D
demokrat.az