Sağlam və uzun ömür sürmək istəyən insanlar adətən müntəzəm idman edir, gündəlik gəzintilərini artırır və qidalanmalarına diqqət yetirirlər.
Demokrat.az xəbər verir ki, "HuffPost" nəşrinin yazdığına görə, faydalı hesab edilən bəzi qidalanma vərdişləri müəyyən hallarda əks təsir göstərə bilər.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, heyvan mənşəli zülalın həddindən artıq qəbulu sağlamlığa mənfi təsir göstərə və uzunömürlülüyü azalda bilər.
Bununla belə, onlar vurğulayırlar ki, zülal orqanizm üçün vacib qida maddəsidir və xüsusilə yaş artdıqca onun kifayət qədər qəbul edilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır.
Ailə təbabəti, yaşlanma əleyhinə və regenerativ tibb üzrə sertifikatlı həkim Syuzanna Ferri bildirib ki, 50 yaşdan yuxarı insanlar üçün zülalın kifayət qədər qəbulu əzələ kütləsinin qorunmasına kömək edir.
Onun sözlərinə görə, yaş artdıqca zülal qəbulunu azaltmağın vacibliyi barədə geniş yayılmış fikir bütün yaş qrupları üçün doğru deyil.
"Nutrients" jurnalında dərc olunmuş araşdırmada da qeyd olunur ki, yaşlı insanların əzələ kütləsini qorumaq üçün gənclərlə müqayisədə daha çox zülala ehtiyacı ola bilər.
ABŞ Qida və Dərman Administrasiyasının ("FDA") tövsiyəsinə əsasən, gündəlik enerji qəbulu 2 000 kilokalori olan insan üçün təxminən 50 qram zülal kifayət hesab edilir. Lakin bu göstərici insanın sağlamlıq vəziyyətindən və fərdi ehtiyaclarından asılı olaraq dəyişə bilər.
Məqalədə bildirilir ki, problem zülalın özündə deyil, onun həddindən artıq qəbulunda və xüsusilə heyvan mənşəli mənbələrə üstünlük verilməsindədir.
Heyvan və bitki mənşəli zülallar
Ümumilikdə zülallar iki əsas qrupa bölünür: heyvan mənşəli və bitki mənşəli zülallar.
"Molecules" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, bitki mənşəli zülallar sağlamlıq baxımından daha faydalı ola bilər.
Bununla belə, bir çox insan əsasən ət, süd məhsulları və yumurtadan əldə olunan heyvan mənşəli zülallara üstünlük verir.
Uzunömürlülük üzrə mütəxəssis və həkim Monişa Bhanote bildirib ki, yüksək zülallı pəhrizin, xüsusilə də heyvan mənşəli zülalın həddindən artıq qəbulunun uzunömürlülük üçün zəruri olduğu fikri geniş yayılmış yanlış təsəvvürdür.
Onun sözlərinə görə, insanlar çox vaxt nə qədər çox zülal qəbul etsələr, bir o qədər sağlam olacaqlarını düşünürlər.
ABŞ üçün hazırlanan "Amerikalılar üçün Qidalanma Tövsiyələri" hesabatına əsasən, ölkə əhalisinin təxminən 75 faizi ət, quş əti və yumurta üzrə tövsiyə olunan gündəlik normanı yerinə yetirir və ya onu aşır.
Bhanotenin fikrincə, bu tendensiya uzunömürlülüyə mənfi təsir göstərə bilər.
Heyvan mənşəli zülalın mümkün təsirləri
Ekspert bildirir ki, bunun əsas səbəblərindən biri qlikasiya nəticəsində yaranan son məhsullar (AGEs), digəri isə trimetilamin-N-oksid (TMAO) adlı birləşmələrdir.
Onun sözlərinə görə, AGEs zülal və ya yağ molekullarının qanda şəkərlə birləşməsi nəticəsində yaranır.
Bu maddələr xüsusilə qızardılmış, qrildə bişirilmiş və sobada hazırlanmış heyvan mənşəli məhsullarda daha çox olur.
"American Journal of Lifestyle Medicine" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya əsasən, AGEs zamanla toxumalarda toplanaraq oksidləşdirici stressə və iltihabi proseslərə səbəb ola bilər. Bu amillər hüceyrələrin qocalmasının əsas səbəblərindən biri hesab olunur.
Bhanotenin sözlərinə görə, bu birləşmələr zülallara, DNT-yə və digər hüceyrə strukturlarına zərər verərək diabet, ürək-damar xəstəlikləri və Alzheimer xəstəliyi kimi xroniki xəstəliklərin inkişaf riskini artıra bilər.
TMAO ilə bağlı danışan mütəxəssis bildirib ki, bu maddənin yüksək səviyyəsi ateroskleroz, infarkt və insult riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
Onun sözlərinə görə, TMAO damar divarlarında xolesterinin toplanmasını sürətləndirir və orqanizmin onu xaric etmə qabiliyyətini zəiflədir. Bu isə iltihabi prosesləri gücləndirərək ürək-damar sisteminə və hüceyrələrin normal fəaliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Jalə Demokrat.az
