“Azərbaycanda həkim yoxdur“ deyiminə ekspertlərdən MÜNASİBƏT

Belə bir deyim var: “Dərd varsa, dərman da var”. Düzdür, dərman hədsiz çox olsa da, amma əsas məsələ dərdimizin dərmanının tapılmasıdır. Bu isə həkimlərin üzərinə düşür. Amma müalicənin yarısı da həkimə olan inamdan asılıdır. Bunun isə ölkəmizdə problem olduğu hər kəsin gözü önündədir. Son illər ölkəmizdə tibbi müəssisələr müasir təchizatlarla təmin olunublar. Bldiyimiz kimi, bir xəstəliyin dəqiq tapılması üçün xəstələr çoxsaylı aparatlar keçməli olur ki, bu da çox vətəndaşımızın imkanı xaricindədir. Bir faktı da qeyd edək ki, adətən bir neçə həkimin və müayinə aparatlarının nəticələrini tutuşdurub, xəstələr sonra müalicəyə gedirlər. Hətta bəzən xəstə inamsızlıqdan müayinələrə o qədər pul xərcləyir ki, müalicəyə pul da qalmır. Yaxud imkan daxilində müalicə üçün xarici ölkələri seçənlər də var. Amma ölkəmizdə yaxşı əməliyyatlar edən, müalicələr aparan həkimlər az deyil. Buna baxmayaraq, “Azərbaycanda həkim yoxdur” ifadəsi hələ də deyilir. Bu ifadəni işlətməklə, əlbəttə biz bu sahədə olan peşəkarların işini də kölgə altında qoymuş oluruq.

Mövzu ilə bağlı tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla Demokrat.az-a açıqlamasında Azərbaycan səhiyyəsində bir sıra problemlərin olduğunu diqqətə çatdırdı. O qeyd edib ki, bu cür problemlərin yaranmasının əsas səbəbi klinik protokolların olmaması ilə bağlıdır:

“Klinik protokolların olmamasına görə, bəzən müxtəlif öz fəaliyyət ortaya çıxır. Bu da, müəyyən qədər müalicələrdə haqlı narazılıqlara səbəb olur. Bütün bunların çıxış yolu müalicə protokollarının tətbiq edilməsidir. Bundan sonra hər bir klinika buna nəzarət etməli və həkimlər də artıq həmin protokollar çərçivəsində hərəkət etməlidirlər. Bunun çıxış yolu dünyada budur və bizdə də bu olmalıdır”.

Tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Rəşid Mahmudov isə qeyd edib ki, ümumiyyətlə, Azərbaycanda belə bir vəziyyətin yaranmasına səbəb həkim çatışmazlığı ilə bağlıdır:

“Həkimlərə qarşı neqativ münasibəti cəmiyyətə hər yerdə, hər təbəqədən olan insanlarda görürük. Qeyd edim ki, bizdə bir həkim hər sahəyə baxır. Ancaq Qərb ölkələrində belə deyil. Məsələn, Qərb təbabətində həkimlərin yetişdirilməsi prinsipləri var. Bir sahənin mütəxəssisi konkret bir xəstəliyin diaqnozunu qoymaq, müalicə etmək üçün beynəlxalq protokolları öyrənir. Həmin ixtisası almış hansı həkimə getsən, onlar sizi eyni cür müalicə edəcəklər, qayda-qanunla. Amma Azərbaycanda vəziyyət tamam başqadır. Məsələn, bir yerin sınır, bizdə buna yalnız bir həkim baxır, amma digər ölkələrdə belə vəziyyətlə yalnız işinin peşəkarı məşğul olur. Hesab edirəm ki, bu sahədə ciddi işlərin görülməsinə ehtiyac var”.

Milli Məclisin deputatı Naqif Həmzəyev də məsələyə münasibət bildirib. O vurğulayıb ki, bu deyim əslində o istiqamətdə çalışan digər həkimlərin işini kölgə altında qoyur:

“Çox təəssüflər olsun ki, belə bir fikir el arasında yayılıb. Əslində həkim səhlənkarlığı demək olar ki, dünyanın hər yerində var. Dünya təcrübəsində də həkim səhvləri çox olur. Amma etiraf edək ki, Azərbaycanda kifayət qədər savadlı, bacarıqlı, bilikli, vicdanlı, peşəkar həkimlər var. Son illərdə səhiyyə sistemimizin maddi-texniki bazası tamamilə yenilənib, idarəetmə sistemi qabaqcıl ölkələrin səviyyəsinə yaxınlaşıb, hüquqi bazası kifayət qədər zəngindir. Eyni zamanda, kifayət qədər həm sovet məktəbini keçmiş təcrübəli, bilikli, həm də son dövrlər Avropa səhiyyə təhsilini almış, Türkiyədə, Almaniyada formalaşmış uzmanlıq, elmlər doktoru səviyyəsində həkimlərimiz var. Bu gün Azərbaycanda qaraciyər, böyrək, sümük iliyi köçürmələri, açıq ürək əməliyyatları kimi ən mürəkkəb əməliyyatları etmək imkanlarımız varsa, deməli, səhiyyəmizin ümumi inkişafı bizi qane edir. Bu günlər onlara nəinki paytaxtda, hətta bölgələrimizdə rsat gəlmək və müayinələrindən yararlanmaq mümkündür. Sadəcə olaraq, bİzim vətəndaşlarımız bir ara İran və Gürcüstan ucuz olduğuna görə, ora üz tuturdular. Ancaq nəticə etibarilə məlum oldu ki, orada aparılan müalicələr heç də yaxşı nəticələnmir. Zamanla da Azərbaycanda özəl xəstəxanaların sayı artdı və artıq bizim vətəndaşlarımız məhz Azərbaycan həkimlərinə etibar etməyə başlayıblar. Yalnız burada müəyyən xərclərin çox olması problem yaradır ki, icbari tibbi sığortanın artıq işə düşməsi ilə də bu problemlər tədricən öz həllini tapacaq. Vətəndaşlarımız rahatlıqla özəl və dövlət tibb müəssiəslərində müayinə, müalicə olacaqlar. Onu da xüsusilə qeyd etməliyəm ki, Azərbaycanda həyata keçirilən bəzi əməliyyatlar dünya dövlətləri səviyyəsindədir. Bu gün ürək, beyin yaxud transplantasiya əməliyyatları bizdə də rahatlıqla baş tutur. Amma istənilən halda zamana ehtiyac var ki, tamamilə vətəndaşlarımızın güvənini və etibarını qazanaq. Onlar xaricə yox, məhz Azərbaycandakı həkimlərə birbaşa üz tutsunlar ”.

Aynurə Pənahqızı Demokrat.az