İnsan yaşlandıqca yalnız xəstəliklərdən qorunmaq deyil, fiziki və zehni qabiliyyətlərini qorumaq da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Yerimək, yadda saxlamaq, düşünmək, görmək və eşitmək kimi bacarıqlar sağlam və müstəqil həyatın əsasını təşkil edir.
Demokrat.az xəbər verir ki, mütəxəssislər bu qabiliyyətlərin ümumi məcmusunu "daxili potensial" (intrinsic capacity) adlandırırlar. Bu anlayış insanın müəyyən dövrdə malik olduğu fiziki və zehni imkanları əhatə edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, daxili potensiala yaş, genetika, həyat tərzi, mövcud xəstəliklər və zədələr təsir göstərir. Onun qiymətləndirilməsi zamanı hərəkətlilik, yaddaş, diqqət, enerji, qidalanma, görmə, eşitmə və psixoloji vəziyyət nəzərə alınır.
Araşdırmalar göstərir ki, fiziki aktivlik bu qabiliyyətlərin qorunmasına və yaxşılaşmasına kömək edə bilər. 2026-cı ildə aparılan sistematik araşdırmada fiziki məşqlərin daxili potensialı və həyat keyfiyyətini artırdığına dair sübutlar əldə edilib.
Mütəxəssislər müntəzəm idmanla yanaşı, düzgün qidalanmağı, kifayət qədər yatmağı, sosial əlaqələri qorumağı və zehni aktivliyi artırmağı tövsiyə edirlər. Yeni bacarıqlar öyrənmək, dostlarla ünsiyyətdə olmaq və yuxu rejiminə riayət etmək də sağlam qocalmağa kömək edə bilər.
Qeyd olunur ki, yaddaşda, hərəkətdə, iştahada, əhval-ruhiyyədə, görmə və eşitmədə nəzərəçarpan dəyişikliklər olduqda həkimə müraciət etmək vacibdir.
