Diabet kişilər arasında qadınlarla müqayisədə daha çox yayılıb. Mütəxəssislər bunun əsas səbəbləri arasında bədəndə piylərin paylanmasını, hormonal fərqləri və maddələr mübadiləsinin xüsusiyyətlərini göstərirlər.
Demokrat.az xəbər verir ki, kişilərdə piylər daha çox daxili orqanların ətrafında toplanır. Visseral piy adlanan bu piy növü insulinə qarşı müqavimətlə əlaqəlidir. Bu isə 2-ci tip diabetin yaranması üçün əsas risk amillərindən biridir.
HCA Healthcare UK-nin ailə həkimi Henrik Premasundaram bildirib ki, diabet həm kişilərdə, həm də qadınlarda müşahidə olunsa da, kişilərdə 2-ci tip diabetə daha erkən yaşlarda və bədən kütləsi indeksi daha aşağı olduğu halda rast gəlmək mümkündür.
Diabetes UK təşkilatının klinik məsələlər üzrə baş məsləhətçisi Ester Uolden qeyd edib ki, menopauzadan əvvəl qadınlarda piylər daha çox bud və omba nahiyələrində, dərialtı təbəqədə toplanır. Bu, maddələr mübadiləsi baxımından daxili orqanların ətrafında yığılan piylə müqayisədə daha az risklidir.
Tədqiqatlar göstərir ki, genetik xüsusiyyətlər də piylərin bədəndə harada toplanmasına və diabet riskinə təsir edə bilər.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, kişilərdə 2-ci tip diabetin yaranması üçün mütləq ciddi artıq çəkinin olması şərt deyil. Çünki daxili orqanların ətrafında toplanan piylər xarici görünüşdə hər zaman nəzərə çarpmır. Buna görə də normal bədən çəkisinə sahib olan kişilər də diabet riskini nəzərə almalıdırlar.
2-ci tip diabetin əsas əlamətlərinə həddindən artıq yorğunluq, tez-tez sidiyə getmə, daimi susuzluq və səbəbsiz çəki itkisi daxildir. Lakin xəstəlik tədricən inkişaf etdiyindən bu əlamətlər hər zaman aydın nəzərə çarpmaya bilər.
Ailə tarixçəsində diabet olan, qarın nahiyəsində piylənməsi və yüksək qan təzyiqi müşahidə edilən şəxslərə mütəmadi tibbi müayinələr tövsiyə olunur. Qan analizi xəstəliyin erkən mərhələdə aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Mütəxəssislər qadınlarda estrogen hormonunun insulinə həssaslığın qorunmasında və qlükoza mübadiləsinin tənzimlənməsində rol oynadığını bildirirlər. Menopauzadan sonra estrogen səviyyəsinin azalması daxili orqanların ətrafında piylənmənin artması və 2-ci tip diabet riskinin yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir.
Qanda şəkərin səviyyəsinin dəyişməsi də kişilər və qadınlar arasında fərqlənə bilər. Kişilərdə acqarına qlükoza səviyyəsinin yüksəlməsi daha çox müşahidə olunduğu halda, qadınlarda yeməkdən sonra qlükoza səviyyəsinin artması daha nəzərəçarpan ola bilər. Buna görə də yalnız acqarına aparılan analiz bəzi hallarda qlükoza mübadiləsindəki problemləri aşkar etməyə bilər.
Sidney Universitetinin 2024-cü ildə apardığı araşdırmaya əsasən, diabetin bəzi ciddi fəsadları kişilərdə daha çox müşahidə olunur. Bunlara ürək-damar xəstəlikləri, böyrək problemləri, ayaqlarda yaranan ağırlaşmalar və görmə qabiliyyətini təhdid edən diabetik retinopatiya daxildir.
Mütəxəssislər diabet riskini azaltmaq üçün müntəzəm fiziki aktivliyi, sağlam bədən çəkisinin qorunmasını və düzgün qidalanmanı tövsiyə edirlər. Qarın nahiyəsində piylənmənin azaldılması da xəstəliyin yaranma ehtimalını aşağı sala bilər.
Həkimlər vurğulayırlar ki, diabet həm kişilər, həm də qadınlar üçün ciddi sağlamlıq problemidir. Risk amillərinin vaxtında müəyyənləşdirilməsi və müntəzəm müayinələr xəstəliyin erkən aşkarlanması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
