Beşinci nəsil yüngül qırıcı olan Su-75 Checkmate əsasən beynəlxalq bazar üçün hazırlanır. Lakin o, orada ciddi bir rəqiblə – "Lockheed Martin" şirkətinin istehsalı olan Amerika istehsalı F-35 Lightning II ilə üz-üzədir.
Görəsən, Checkmate artıq kütləvi istehsalda olan "Lightning"i üstələyə bilərmi? "Pervy Tekhnichesky" bu perspektivli Rusiya layihəsini Amerika nəhəngi ilə döyüş təcrübəsindən tutmuş ixrac qiymətinə qədər əsas göstəricilər üzrə müqayisəli təhlil edib.
Döyüş təcrübəsi və seriya istehsalı
F-35 2015-ci ildən bəri istismardadır. İndiyədək 1200-dən çox təyyarə təhvil verilib və ümumi uçuş müddəti bir milyon saatı keçib. Bu təyyarə Suriya, İraq və Əfqanıstanda döyüş əməliyyatlarında iştirak edib, onlarla ölkənin hava məkanında uçuşlar həyata keçirib və ehtiyat hissələri təchizatı üzrə qurulmuş sabit bir şəbəkəyə malikdir.
Su-75 hələ ilk uçuşunu həyata keçirməyib; hazırda onun prototipi yığılır. Mövcud vəziyyətdə, seriya istehsalı statusu və toplanmış uçuş saatları nəzərə alındıqda, F-35 müştərilər üçün daha cəlbedici seçim kimi görünür.
Uçuş məsafəsi
F-35A: daxili yanacaqla 2200 km-dən çox; döyüş radiusu: 1090 km-dən çox. Su-75: bəyan edilən uçuş məsafəsi 2900 km; döyüş radiusu: 1500 km.
Təsdiqlənmiş uçuş məlumatları hələ mövcud olmasa da, bəyan edilən texniki göstəricilərə əsasən Rusiya istehsalı olan qırıcı üstünlük təşkil edir. Biz ilkin olaraq bir xal veririk və nəticəni hesablayırıq.
Avionika və sensorlar
F-35 təyyarəsi AN/APG-81 AESA radarı ilə təchiz edilmişdir. Onun Paylanmış Apertura Sistemi (DAS) 360 dərəcəlik əhatə dairəsini təmin edən altı infraqırmızı kameradan ibarətdir; eyni zamanda, pilotun dəbilqəsi bort sensorlarından gələn məlumatları əks etdirərək, pilota baxış istiqamətindən asılı olmayaraq təyyarənin ətrafını görməyə imkan verir.
Su-75-in baza konfiqurasiyasında AESA radarı və 360 dərəcəlik vəziyyəti müşahidə sistemi ilə təchiz ediləcəyi bildirilir, lakin onun rəsmi texniki göstəriciləri hələ açıqlanmayıb. İnternetdə yayılan təsdiqlənməmiş məlumatlara görə, bu qırıcı təyyarə radar əks etdirmə sahəsi (RCS) 5 m² olan hədəfləri 160 km məsafədən aşkar etmək imkanına malik olacaq; bununla belə, rəsmi təsdiq olmadığı üçün bu baxımdan F-35 üstünlüyə malikdir.
Sürət
Su-75-in bəyan edilən maksimum sürəti 1,8 Max-a çatır. Layihə çərçivəsində həmçinin forsaj kamerasından istifadə etmədən səsdən sürətli uçuş (kreyser uçuşu) imkanı da nəzərdə tutulmuşdur, lakin bu, hələ uçuş sınaqları zamanı təsdiqlənməyib.
F-35 isə 1,6 Max-a qədər sürət yığa bilir. Bəyan edilən maksimum sürət göstəricisinə görə Amerika qırıcı təyyarəsi sözügedən layihədən geri qalır; buna görə də, bu kateqoriyada xalı Su-75-ə veririk.
Ən vacib amil qiymətdir
F-35A-nın son istehsal partiyalarında (18–19) bir təyyarənin orta qiyməti təxminən 92 milyon dollar təşkil edir.
Seriya istehsalı nəzərdə tutulan Su-75-in qiyməti hələ müəyyən edilməyib. Bununla belə, layihəyə 2021-ci ildə start verilərkən, "Rostex"in baş direktoru Sergey Çemezov hədəf qiymət kimi 25–30 milyon dollar rəqəmini qeyd etmişdi.
Bunun ilkin marketinq qiymətləndirməsi olduğunu nəzərə alsaq belə, F-35A-nın faktiki qiyməti ilə müqayisədə yaranan fərq əhəmiyyətli görünür.
Yekun nəticə Su-75 Checkmate-in xeyrinədir 3:2
Rusiya layihəsi bəyan edilən uçuş məsafəsi və sürət, həmçinin potensial qiymət baxımından üstünlük təşkil edir. Amerika təmsilçisi isə seriyalı istehsal, döyüş təcrübəsi və avionika sistemlərinin yetkinliyi cəhətdən üstünlüyə malikdir.
Bununla belə, müqayisə hələlik ilkin xarakter daşıyır. F-35 artıq geniş beynəlxalq donanma tərəfindən istismar olunur, Su-75 isə öz uçuş xüsusiyyətlərini hələ uçuş sınaqlarında təsdiqləməyib.
Alparslan
