Çuqun tavada yemək bişirməyin orqanizmə əlavə dəmir qazandırdığı məlum olub.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə mütəxəssislərin fikirlərinə istinadən "Huffpost" məlumat yayıb.
ABŞ-da aparılan araşdırmalar və mütəxəssislərin açıqlamalarına görə, dəmir çatışmazlığı geniş yayılmış problemlərdən biridir. Gündəlik qida rasionu ilə qəbul edilən dəmirin isə yalnız təxminən 10-20 faizi orqanizm tərəfindən mənimsənilir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, dəmir yalnız qida məhsullarından deyil, bişirmə prosesində istifadə olunan çuqun tavadan da əldə oluna bilər. Vaşinqton Universitetinin Tibb fakültəsinin hematoloqu Morey Blinderin sözlərinə görə, çuqun tava hazırlanan yeməyə təxminən 5 milliqrama qədər əlavə dəmir ötürə bilər. Bunun nə qədər olacağı isə yeməyin növündən, bişirmə müddətindən və temperaturdan asılıdır.
Xüsusilə sulu və turş tərkibli yeməklər daha çox dəmir qəbul edə bilər. Məsələn, pomidor və sitrus məhsulları ilə hazırlanan yeməklərdə bu miqdar quru qidalara nisbətən daha yüksək ola bilər.
Mütəxəssislər həmçinin bildirirlər ki, yeni çuqun tavalar köhnə və uzun müddət istifadə olunmuş tavalara nisbətən daha çox dəmir buraxa bilər. Köhnə tavaların səthində yaranan yağ təbəqəsi dəmirin qidaya keçməsini müəyyən qədər azalda bilər.
Dəmir baxımından zəngin mərcimək, lobya və noxud kimi məhsulların çuqun tavada hazırlanması da onların dəmir tərkibinin artmasına səbəb ola bilər. Bu qidaların C vitamini ilə, məsələn, pomidor və ya şirin bibərlə birlikdə istehlakı isə dəmirin orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini yaxşılaşdıra bilər.
Bununla belə, mütəxəssislər çuqun tavadan dəmir çatışmazlığının müalicəsi kimi istifadə etməməyi tövsiyə edirlər. Bildirilir ki, tava vasitəsilə qəbul edilən dəmirin dəqiq miqdarını müəyyənləşdirmək çətindir və bu üsul yalnız yüngül çatışmazlıq zamanı əlavə mənbə kimi faydalı ola bilər.
Daha ciddi dəmir çatışmazlığı və ya dəmirdefisitli anemiya zamanı isə yalnız qidalanmanın dəyişdirilməsi kifayət etməyə bilər. Belə hallarda həkim nəzarəti ilə dəmir preparatları və digər müalicə üsullarından istifadə tələb oluna bilər.
Mütəxəssislər dəmir səviyyəsinin aşağı olmasının səbəbinin müəyyən edilməsinin də vacib olduğunu vurğulayırlar. Reproduktiv yaşda olan qadınlarda və hamiləlik dövründə dəmir çatışmazlığı daha çox müşahidə olunur. Güclü menstrual qanaxmalar da bunun əsas səbəblərindən biri hesab edilir.
Digər hallarda isə dəmir çatışmazlığı mədə-bağırsaq sistemində qanaxma və ya digər problemlərlə əlaqəli ola bilər. Buna görə də davamlı dəmir çatışmazlığı müşahidə edilərsə, həkimə müraciət etmək vacibdir.
Çuqun tavadan istifadə əksər insanlar üçün təhlükəsiz hesab olunur. Lakin dəmirin həddindən artıq toplanmasına meyilli, o cümlədən hemoxromatoz adlı genetik xəstəliyi olan şəxslərdə əlavə dəmir qəbulu risk yarada bilər.
Bundan başqa, çuqun tavaya düzgün qulluq edilmədikdə pas yarana bilər. Mütəxəssislər paslanmış tavanın qida hazırlanmasında istifadəsini məsləhət görmürlər.
Jalə
