Alimlər müəyyən ediblər ki, problemləri partnyorla daim müzakirə etmək vərdişi insanın şüurluluq səviyyəsindən asılı olaraq münasibətlərə fərqli təsir göstərir.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "Mindfulness" nəşri yazıb.
Söhbət psixoloqların "ko-ruminasiya" adlandırdığı hadisədən gedir. Bu zaman partnyorlar problemi dəfələrlə müzakirə edir, mənfi düşüncələrə köklənir, vəziyyətin səbəb və nəticələrini sonsuzadək təhlil edirlər. Əvvəllər bu istiqamətdə aparılan araşdırmalar əsasən dostluq münasibətlərinə, romantik cütlüklərə deyil, yönəlmişdi.
"İnsanlar bəzən stressli dövrlərdə problemləri romantik partnyorları ilə təkrar-təkrar müzakirə edərək stresin öhdəsindən gəlməyə çalışırlar", tədqiqatın müəllifi, Florida Dövlət Universitetində nikah və ailə terapiyası üzrə doktorant Yunçji Çjen bildirib.
Onun sözlərinə görə, belə söhbətlər cütlüklərə bir-birlərinə daha yaxın hiss etməyə kömək edə bilər. Lakin eyni zamanda onları bir növ bir-birinə "ilişib qalmağa" da vadar edə bilər.
Tədqiqatçılar həmin vaxt münasibətdə olan 445 nəfəri, əsasən tələbələri, sorğuya cəlb ediblər. Xüsusi statistik təhlildən istifadə edən alimlər iştirakçılar arasında şüurluluğun dörd profilini müəyyən ediblər: aşağı şüurluluq səviyyəsi (ən geniş yayılmış profil, təxminən 66%), "qiymətləndirici müşahidə" (16%), yüksək şüurluluq səviyyəsi (11%) və qiymətləndirməsiz şüurluluq (6%).
Məlum olub ki, müxtəlif profillərə daxil olan insanlar problemlər barədə söhbətlərə təxminən eyni tezlikdə üstünlük verirlər. Tədqiqatçılar həmçinin ko-ruminasiya ilə depressiya və ya narahatlıq simptomları arasında əlaqə aşkar etməyiblər. Bu isə dostluq münasibətləri ilə bağlı əvvəlki araşdırmaların nəticələrindən fərqlənir.
Lakin şüurluluq münasibətlərin keyfiyyətinə əhəmiyyətli dərəcədə təsir edib.
"Problemlər barədə uzun-uzadı söhbətlər birmənalı şəkildə nə faydalıdır, nə də zərərlidir. Onların təsiri insanın öz düşüncə və emosiyalarına adətən necə yanaşmasından asılı ola bilər", deyə Çjen qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, aşağı şüurluluq səviyyəsinə və "qiymətləndirici müşahidə" profilinə malik insanlarda – bütün iştirakçıların 80 faizindən çoxunda – problemlər barədə tez-tez danışmaq münasibətlərin daha yüksək keyfiyyəti ilə əlaqəli olub. Yüksək şüurluluq səviyyəsinə malik qrupda isə vəziyyət əksinə olub.
"Təəccüblüdür ki, yüksək şüurluluq səviyyəsinə malik insanlar arasında ko-ruminasiyanın daha yüksək olması münasibətlərin müsbət keyfiyyətinin aşağı olması, mənfi keyfiyyətinin daha yüksək olması və cinsi həyatın daha zəif olması ilə əlaqələndirilib", deyə tədqiqatçı bildirib.
Müəlliflərin fikrincə, yüksək şüurluluğa malik insanlar təkrarlanan mənfi söhbətləri yorucu hesab edə bilərlər. Belə insanlar stresin öhdəsindən gəlmək üçün onsuz da güclü daxili mexanizmlərə malik olduqları üçün problemlərin uzun-uzadı müzakirəsi onlara lazımsız görünə bilər. Hətta bu cür söhbətlər münasibətlərdə yaxınlıq mənbəyindən çox, əlavə yükə çevrilə bilər.
"Daha geniş nəticə ondan ibarətdir ki, problemlər barədə daha çox danışmaq həmişə daha yaxşı demək deyil. Cütlüklər söhbətin əlaqə və qarşılıqlı anlaşma yaradıb-yaratmadığına, yoxsa təkrarlanan və sona çatdırılması çətin bir prosesə çevrildiyinə diqqət yetirsələr, faydalı ola bilər", deyə Çjen əlavə edib.
Jalə Demokrat.az
