Emosional intellekt insanın ətrafdakılarla münasibətlərində, stressin idarə olunmasında və başqalarının hisslərini anlamaqda mühüm rol oynayır.
Demokrat.az xəbər verir ki, “Parade” nəşrinin yazdığına görə, psixoloq Uitli Lassen emosional intellektin aşağı səviyyədə olduğunu göstərə bilən davranış xüsusiyyətlərini açıqlayıb və bu bacarığın inkişaf etdirilməsinin mümkün olduğunu bildirib.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, emosional intellektin zəif olması insanın təbiətcə kobud və ya yetkin olmayan biri olduğu anlamına gəlmir. Bu vəziyyətə uşaqlıq dövründə emosiyalarla sağlam davranış nümunələrinin formalaşmaması, tərbiyə xüsusiyyətləri, autizm kimi neyroinkişaf fərqləri, eləcə də depressiya, təşviş, stress və psixoloji travmalar səbəb ola bilər.
Psixoloq emosional intellektin aşağı səviyyəsinə işarə edə biləcək dörd əsas davranışı sadalayıb.
1. Empatiyanın zəif olması
Belə insanlar başqalarının hisslərini anlamaqda, çətin anlarda onlara dəstək göstərməkdə və yaşadıqları ilə maraqlanmaqda çətinlik çəkirlər. Bu, emosional uzaqlıq və hisslər barədə söhbətlərdən yayınmaq kimi özünü göstərə bilər.
2. Tənqidə həddindən artıq müdafiə reaksiyası
Emosional intellekti zəif olan insanlar geribildirimi çox vaxt ağır qəbul edirlər. Hətta konstruktiv tənqid belə onlarda qıcıqlanma, inciklik, ağlama, yaxud dərhal özlərini doğrultmaq istəyi yarada bilər.
3. Mənfi emosiyaları yaxınlarından çıxmaq
İnsan öz emosiyalarını idarə etməkdə çətinlik çəkirsə, qəzəbini, narahatlığını və ya əsəbini dostlarına və ailə üzvlərinə yönəldə bilər.
Lassen bildirir ki, bunun əsas səbəbi emosional özünütənzimləmə bacarığının kifayət qədər inkişaf etməməsidir.
4. Ünsiyyətə marağın azalması
Söhbətlərə qoşulmaq istəməmək, dostlarla görüşlərdən imtina etmək və ya ətrafdakılarla maraqlanmamaq da emosional intellektin aşağı səviyyəsinə işarə edə bilər.
Bununla belə, psixoloq vurğulayır ki, bu davranışlar bəzən təşviş pozuntuları və ya depressiya kimi psixoloji vəziyyətlərlə də əlaqəli ola bilər.
Emosional intellekti necə inkişaf etdirmək olar?
Uitli Lassen qeyd edir ki, emosional intellekti həyatın istənilən mərhələsində inkişaf etdirmək mümkündür.
Bunun üçün o, aşağıdakı tövsiyələri verir:
* öz səhvlərini qəbul etməyi öyrənmək; * başqalarının hisslərini nəzərə almaq; * həmsöhbətə səmimi maraq göstərmək; * münaqişələri sakit və konstruktiv şəkildə müzakirə etmək.
Psixoloqun sözlərinə görə, psixoterapevtlə işləmək də emosional intellektin inkişafında faydalı ola bilər. Mütəxəssis emosiyaların idarə olunması strategiyalarını öyrənməyə və ünsiyyətə mane olan psixoloji problemlərin həllinə kömək edə bilər.
