Tor qişa orqanizmin maddələr mübadiləsinin ən aktiv toxumalarından biridir və düzgün qidalanma görmənin uzunmüddətli qorunmasında mühüm rol oynayır.
Demokrat.az gazeta.ru-ya istinadən xəbər verir ki, bunu oftalmoloq Yekaterina Sorokolad bildirib.
Sorokoladın sözlərinə görə, göz sağlamlığı üçün ən vacib maddələrdən biri lutein və zeaksantindir. Bu karotinoidlər tor qişanın mərkəzi hissəsində toplanaraq sərbəst radikalları neytrallaşdırır və mavi işığın zərərli təsirini azaldır. Onların çatışmazlığı 60 yaşdan yuxarı insanlarda mərkəzi görmənin itirilməsinin əsas səbəblərindən biri olan yaşa bağlı makulyar degenerasiya riskini artırır.
Bu maddələrin əsas mənbələri ispanaq, cəfəri, brokkoli, qarğıdalı və yumurta sarısıdır. Həkim gündə bir porsiya göyərti və bir yumurta sarısının kifayət etdiyini bildirib.
Digər mühüm qida komponenti omeqa-3 yağ turşularıdır (EPA və DHA). Onlar tor qişa hüceyrələrinin membranlarının tərkibinə daxil olur, gözün normal fəaliyyətini dəstəkləyir və göz yaşı təbəqəsinin keyfiyyətini yaxşılaşdırır. Ən yaxşı mənbələr qızılbalıq, skumbriya və siyənək kimi yağlı dəniz balıqlarıdır. Həftədə iki-üç dəfə, hər dəfə təxminən 150 qram balıq istehlakı tövsiyə olunur. Bitki mənşəli omeqa-3 mənbələrinin mənimsənilməsi isə xeyli aşağıdır.
A vitamini toran görməni təmin edən rodopsin piqmentinin yaranması üçün vacibdir. Onun çatışmazlığı gecə görməsinin zəifləməsinə səbəb ola bilər. A vitamini hazır formada treska ciyərində və yumurta sarısında, beta-karotin isə yerkökü, balqabaq və ərikdə mövcuddur.
Sorokolad qeyd edib ki, beta-karotin yağda həll olunan maddə olduğundan yağla birlikdə qəbul edildikdə daha yaxşı mənimsənilir. Bu səbəbdən yağ əlavə edilərək hazırlanan Koreya üsulu yerköküsü adi çiy yerkökündən daha faydalı hesab olunur.
Həkim əlavə edib ki, C vitamini katarakta riskini azalda bilər. Bu vitamin sitrus meyvələri, kivi, itburnu və turş kələmdə bol olur. E vitamini tor qişa hüceyrələrinin membranlarını qoruyur və qoz-fındıq, tumlar, həmçinin avokadoda mövcuddur.
Sink tor qişadakı fermentlərin fəaliyyəti üçün vacibdir. Onun əsas mənbələri balqabaq tumu, mal əti və qaraciyərdir. Selen isə Braziliya qozunda və dəniz məhsullarında olur.
Sorokolad su qəbulunun da əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, göz yaşı təbəqəsinin 98 faizi sudan ibarətdir və gündəlik norma bədən çəkisinin hər kiloqramına təxminən 30 millilitr su təşkil edir.
Oftalmoloq xəbərdarlıq edib ki, vitamin və qida əlavələri yalnız çatışmazlıq təsdiqləndikdən və həkim məsləhəti ilə qəbul edilməlidir. O bildirib ki, yüksək dozada beta-karotin siqaret çəkənlərdə ağciyər xərçəngi riskini, E vitamininin həddindən artıq qəbulu isə qanaxma ehtimalını artıra bilər.
Həkimin sözlərinə görə, ən düzgün yanaşma ilk növbədə balanslı qidalanmaq, yalnız zərurət olduqda əlavələrdən istifadə etmək və ildə ən azı bir dəfə oftalmoloq müayinəsindən keçməkdir.
Jalə Demokrat.az
