Hər il doğum günü şamlarını üfürərkən tutulan gizli arzular əslində minilliklərə söykənən qədim bir ritualın müasir davamıdır. Qədim Yunanıstandan Almaniya festivallarına qədər uzanan bu şirin ənənə tortun üzərinə niyə şam qoyulduğunun əsl tarixini ortaya qoyur.
Demokrat.az xəbər verir ki, doğum günü tortları həyatın hər il təkrarlanan ən sevilən mərasimlərindən biridir. Şamların işığı ətrafında toplaşan yaxınlarımızla birlikdə dərin nəfəs alıb onları söndürmək yalnız yeni yaşın başlanğıcını deyil, həm də min illərlə formalaşmış bir ənənənin davamını simvolizə edir.
Bəs şam üfürmə ənənəsi haradan yaranıb? Bu günün müasir doğum günü qeyd etmələri kökləri qədim dövrlərə gedib çıxan mədəni irsin ən şirin təzahürlərindən biri hesab olunur.
Şamların arxasındakı inanc
Müasir dövrdə doğum günü tortunun üzərinə qoyulan şamlar sadəcə bayram atributu kimi görünə bilər. Lakin qədim Yunanıstan və Roma cəmiyyətlərində bu kiçik alovların daha dərin mənaları var idi.
Xüsusilə yunanlar inanırdılar ki, şam söndürüldükdən sonra yüksələn tüstü duaları tanrılara çatdırır və ətrafı mənfi qüvvələrdən təmizləyir. Roma dövründə isə mühüm şəxslərin doğum günləri bal ilə hazırlanmış xüsusi tortlarla qeyd olunur, bu hadisələr yaddaşlarda əbədiləşdirilirdi.
Zaman keçdikcə bu ənənə Almaniyada keçirilən “Kinderfest” adlı uşaq festivalları vasitəsilə bugünkü formasını aldı. Almanlar şamları artıq yalnız tanrılarla əlaqə vasitəsi kimi deyil, həm də şəxsi arzuların gizli saxlandığı bir simvol kimi qəbul etməyə başladılar.
Onlar hesab edirdilər ki, arzu heç kimə açıqlanmazsa, onun həyata keçmə ehtimalı daha yüksək olar. Məhz bu inanc həmin dövrdən etibarən ritualın ayrılmaz hissəsinə çevrildi.
Gələcəyə ümidlərin rəmzi
Tortun üzərinə qoyulan hər bir şam insanın yeni yaşdan gözləntilərini və arzularını simvolizə edir.
Məsələn, qədim Alman ənənələrində məhsuldar və uğurlu bir il arzulamaq məqsədilə tortun üzərinə yaş sayından əlavə bir şam da qoyulurdu. Bu kiçik detal insanların ümidlərini və gələcəyə dair gözləntilərini simvolik şəkildə ifadə etmək cəhdinin nəticəsi idi.
Bu gün isə doğum günü mahnılarının müşayiəti ilə tort kəsmək sadəcə un və şəkərdən hazırlanmış bir şirniyyatı paylaşmaqdan daha böyük məna daşıyır. Bu mərasim insanlar arasında emosional bağları gücləndirir və birlik hissini artırır.
Hər yeni yaş sevdiklərimizlə birlikdə keçirdiyimiz anların dəyərini xatırladır, minilliklərdən gələn bu kiçik ənənələr isə həyatımıza xüsusi məna qatmağa davam edir.
Jalə Demokrat.az
