Düzgün qidalanma ürək-damar xəstəliklərinin qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır. Xüsusilə bəzi meyvələr tərkibindəki lif, kalium və antioksidantlar sayəsində qanda xolesterinin səviyyəsinin tənzimlənməsinə, arterial təzyiqin aşağı salınmasına və orqanizmdə iltihabi proseslərin azalmasına kömək edə bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, "Futura-Sciences" ürək sağlamlığı üçün faydalı hesab edilən 9 meyvəni təqdim edib.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, meyvələrdəki həll olunan lif bağırsaqlarda geləbənzər maddə əmələ gətirərək xolesterinin bir hissəsinin orqanizmdən xaric olunmasına şərait yaradır. Bundan başqa, meyvələrdəki kalium damar divarlarının gərginliyini azaltmağa və artıq natriumun mənfi təsirini zəiflətməyə kömək edir.
Kardioloq Annapurna Kini böyüklərin gündəlik təxminən 30 qram lif qəbul etməsini tövsiyə edir. Lakin insanların orta hesabla cəmi 20 qram lif istehlak etdiyi bildirilir.
Ürək sağlamlığı üçün faydalı 9 meyvə
1. Giləmeyvələr
Moruq, qaragilə, çiyələk və böyürtkən liflə zəngin meyvələr sırasındadır. Xüsusilə moruq yüksək lif tərkibi ilə seçilir. Qaragilə, çiyələk və böyürtkəndə olan antosianinlər isə damarların fəaliyyətini yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər. Bir araşdırmada bu maddələrin yüksək miqdarda qəbulu infarkt riskinin 32 faiz azalması ilə əlaqələndirilib.
2. Üzüm
Üzümün tərkibində ürək-damar sisteminə müsbət təsir göstərə bilən resveratrol və digər polifenollar var. Bu maddələr əsasən meyvənin qabığında cəmləşir. Araşdırmalara görə, üzümün tərkibindəki bitki mənşəli birləşmələr arterial təzyiqin tənzimlənməsinə kömək edə bilər.
3. Alma
Alma həll olunan lif növü olan pektinlə zəngindir. Araşdırmalardan birində gündə iki alma yeməyin xolesterinin səviyyəsini aşağı saldığı və bəzi metabolik göstəriciləri yaxşılaşdırdığı müəyyən edilib. Meyvənin qabığında olan kversetin maddəsi də iltihab əleyhinə xüsusiyyətləri ilə seçilir. Mütəxəssislər almanı qabığını soymadan yeməyi məsləhət görürlər.
4. Armud
Armud alma ilə oxşar qida tərkibinə malik olsa da, lif miqdarı daha yüksəkdir. Orta ölçülü bir armud təxminən 6 qram lif təmin edir. Bu isə gündəlik tövsiyə olunan normanın təxminən beşdə birinə bərabərdir. Araşdırmalarda alma və armud istehlakının ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riskinin azalması ilə əlaqəsi də göstərilib.
5. Avokado
Avokado ürək üçün faydalı yağlarla zəngindir. Onu rasionda kərə yağının alternativi kimi istifadə etmək mümkündür. Tədqiqatlar göstərir ki, doymuş yağların az olduğu qidalanma rejimində avokado istehlakı ümumi xolesterinin və damarların tıxanmasına səbəb olan LDL – "pis" xolesterinin səviyyəsini azaltmağa kömək edə bilər. Bununla belə, avokadonun kalorili məhsul olduğu da nəzərə alınmalıdır.
6. Sitrus meyvələri
Portağal, limon və qreypfrutun tərkibindəki flavonoidlər iltihabın, xolesterinin və arterial təzyiqin azalmasına müsbət təsir göstərə bilər. Bu meyvələrin ağ qabıqaltı hissəsi və dilimlər arasındakı pərdələr də pektinlə zəngindir. Buna görə sitrus meyvələrini həddindən artıq təmizləmək onların faydalı liflərinin bir hissəsinin itirilməsinə səbəb ola bilər.
7. Nar
Nar dənələri antioksidantlarla, xüsusilə antosianinlərlə zəngindir. Araşdırmalarda nar şirəsinin həm sistolik, həm də diastolik təzyiqin aşağı düşməsinə kömək edə biləcəyi göstərilib. Bununla belə, mütəxəssislər mümkün qədər meyvənin özünü yeməyə üstünlük verilməsini məsləhət görürlər.
8. Qarpız
Qarpızın tərkibində güclü antioksidant olan likopen və damarların elastikliyinin qorunmasında iştirak edən sitrulin var. Sitrulin orqanizmdə azot oksidinin istehsalına kömək edir. Bu maddə qan damarlarının genişlənməsi və qan dövranının tənzimlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir.
9. Gilas
Gilas flavonoidlər və antosianinlərlə zəngindir. Bu bioloji aktiv maddələr iltihabi proseslərin azalmasına, xolesterin və arterial təzyiqin tənzimlənməsinə müsbət təsir göstərə bilər. Araşdırmalarda gilasın ürək-damar xəstəlikləri riskinin azaldılmasında potensial faydaları qeyd olunur.
Meyvələri hansı formada yemək daha faydalıdır?
Mütəxəssislər meyvələri şirə şəklində deyil, bütöv halda yeməyi tövsiyə edirlər. Çünki şirə hazırlanarkən lifin böyük hissəsi itir, şəkər isə qana daha sürətlə sorulur. Həmçinin faydalı maddələrin qorunması üçün təzə meyvələrə üstünlük verilməsi məsləhətdir.
Bununla yanaşı, bəzi meyvələrin dərmanlarla qarşılıqlı təsirinə diqqət yetirmək lazımdır. Məsələn, qreypfrut və onun şirəsi xolesterini azaltmaq üçün istifadə edilən simvastatin və atorvastatin kimi bəzi preparatların, eləcə də yüksək təzyiqə qarşı dərmanların təsirini dəyişə bilər. Nar şirəsinin də müəyyən dərmanlarla qarşılıqlı təsiri mümkündür.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, heç bir meyvə yüksək təzyiq və ya xolesterin müalicəsini əvəz etmir. Xüsusilə ürək-damar xəstəliklərinə görə dərman qəbul edən şəxslər qidalanmalarında dəyişiklik etməzdən əvvəl həkim və ya əczaçı ilə məsləhətləşməlidirlər. Diabet xəstələri isə meyvələrin tərkibindəki şəkərin miqdarını da nəzərə almalıdırlar.
