Bəzən insan kifayət qədər yatmasına baxmayaraq, özünü yorğun, halsız və həvəssiz hiss edir. Əvvəllər zövq aldığı məşğuliyyətlər maraqsızlaşır, insan ünsiyyətdən uzaqlaşmaq və tək qalmaq istəyir. Bu vəziyyət bəzən emosional tükənmə və uzunmüddətli psixoloji gərginliklə əlaqəli ola bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, gündəlik həyatda "ruhum yorulub" və ya "ruhum acdır" ifadələri ilə təsvir edilən bu vəziyyət insanın emosional və psixoloji baxımdan tükənməsini ifadə edir.
Fiziki yorğunluq istirahət və yuxudan sonra azala bilər. Lakin uzunmüddətli stress, emosional gərginlik və davamlı problemlər insanın özünü bərpa etməsini çətinləşdirə bilər.
Ruh yorğunluğunun əsas əlamətləri
Emosional tükənmə müxtəlif əlamətlərlə özünü göstərə bilər:
- İstirahətə baxmayaraq yorğunluq: Kifayət qədər yatdıqdan sonra belə halsızlıq və enerjisizlik hissinin davam etməsi.
- Hisslərə marağın azalması: Əvvəllər sevinc və həyəcan yaradan hadisələrə qarşı marağın itməsi.
- Keçmişə bağlılıq: İndiki həyatından məmnun qalmamaq və tez-tez keçmiş günlər üçün darıxmaq.
- Ünsiyyətdən uzaqlaşmaq: Yaxın insanlarla belə danışmaq istəməmək, tənhalığa üstünlük vermək.
- Gələcəyə ümidsiz yanaşmaq: Sabahın daha yaxşı olacağına inamın azalması.
Emosional tükənməyə nə səbəb olur?
Uzunmüddətli psixoloji gərginlik və gündəlik problemlər insanın emosional vəziyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Buna səbəb olan əsas amillər arasında hər kəsi məmnun etməyə çalışmaq, şəxsi sərhədləri qoruya bilməmək, davamlı tənqidə məruz qalmaq və həddindən artıq məsuliyyət daşımaq yer alır.
İş, ailə və maddi problemlərin eyni vaxtda yaratdığı gərginlik də insanın özünü tükənmiş hiss etməsinə səbəb ola bilər.
Bu vəziyyətdən çıxmaq üçün nə etmək olar?
Emosional yorğunluğun azalması üçün ilk növbədə insan öz ehtiyaclarına diqqət yetirməlidir. Bunun üçün:
İnsanı yoran münasibətlərdə şəxsi sərhədlər müəyyənləşdirmək;
- Gün ərzində istirahətə və açıq havada gəzməyə vaxt ayırmaq;
- Sevilən məşğuliyyətlərlə məşğul olmaq;
- Yaxın insanlarla ünsiyyəti qorumaq;
- İş və şəxsi həyat arasında tarazlıq yaratmaq vacibdir.
Qeyd edək ki, davamlı yorğunluq, ümidsizlik və maraq itkisi yalnız emosional tükənmə ilə bağlı olmaya bilər. Bu əlamətlər depressiya, yuxu pozuntuları və bəzi fiziki sağlamlıq problemləri zamanı da müşahidə edilir. Şikayətlər uzun müddət davam edərsə, mütəxəssisə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Jalə
