Eyni hadisələrin yaşandığı yuxuları dəfələrlə görmək bir çox insanda narahatlıq yaradır. Xüsusilə qorxulu yuxular təkrarlandıqda insan bunun mənasını anlamağa çalışır. Mütəxəssislər isə bu halı mistik hadisələrlə deyil, emosional vəziyyət və gündəlik qayğılarla əlaqələndirirlər.
Harvard Tibb Məktəbində psixologiya üzrə dərs deyən Deyrdre Barrett təkrarlanan yuxuların güclü yaşantılar, uğursuzluq qorxusu və digər psixoloji amillərlə bağlı ola biləcəyini bildirib.
Onun sözlərinə görə, bir yuxu ən azı iki dəfə görülübsə, artıq təkrarlanan yuxu hesab edilə bilər. Hadisələrin tam eyni olması şərt deyil, bəzi detallar dəyişə bilər.
Təkrarlanan yuxuların səbəbi nədir?
Belə yuxuların yaranmasında güclü emosiyalar və gündəlik həyatda həll olunmamış problemlər rol oynaya bilər. İnsan gün ərzində onu narahat edən mövzuları yuxuda fərqli hadisələr şəklində görə bilər.
Uşaqlarda bu yuxular çox vaxt tək qalmaq, valideynlərini itirmək və ya qorxulu varlıqlarla qarşılaşmaq kimi qorxularla əlaqələndirilir.
Yetkinlərdə isə vacib görüşə gecikmək, imtahandan keçə bilməmək və ya hansısa işin öhdəsindən gəlməmək kimi narahatlıqlar yuxularda təkrarlana bilər.
Dişlərin tökülməsi kimi yuxulara müxtəlif simvolik mənalar verilsə də, onların hamı üçün keçərli, elmi cəhətdən təsdiqlənmiş vahid izahı yoxdur. Belə yuxular əsasında sağlamlıqla bağlı nəticə çıxarmaq düzgün deyil.
Qorxulu yuxular niyə təkrarlanır?
Güclü təşviş yaşayan və ya psixoloji travma keçirən insanlarda təkrarlanan kabuslar müşahidə oluna bilər. Travmatik hadisə ilə bağlı qorxu və xatirələr yuxularda yenidən üzə çıxa bilər.
Məqalədə yuxu zamanı tənəffüsün vaxtaşırı dayanması ilə xarakterizə olunan yuxu apnesinin də narahatedici yuxularla əlaqəli ola biləcəyi qeyd edilir. Lakin təkcə təkrarlanan yuxu görmək bu problemin mövcudluğunu göstərmir.
Narahatedici yuxuları necə azaltmaq olar?
İnsanı narahat edən mövzuları müəyyənləşdirmək və stressi azaltmağa çalışmaq faydalı ola bilər. Sakit axşam rejimi, müntəzəm yatıb-oyanma saatları, açıq havada gəzinti və rahat yataq otağı yuxu keyfiyyətini dəstəkləyən vərdişlər sırasındadır.
Meditasiya və rahatlama məşqləri də bəzi insanlara gərginliyi azaltmaqda kömək edə bilər. Ancaq bunlar təkrarlanan yuxuların mütləq dayanacağına zəmanət vermir.
Yuxular davamlı qorxu yaradırsa, istirahəti pozursa və gündəlik həyata təsir edirsə, psixoloq, psixoterapevt və ya həkimlə danışmaq məsləhətdir. (lent.az)
