Bahalı əşyaların alınması insana yalnız qısa müddətli sevinc gətirə bilər. Alimlər isə insanların daha uzunmüddətli xoşbəxtlik hissi yaşamasına kömək edən fərqli bir alış-veriş növünü müəyyənləşdiriblər.
Demokrat.az xəbər verir ki, araşdırmalara görə, insanın pulunu əşyalara deyil, vaxta qənaət etməyə xərcləməsi onun həyat məmnunluğunu artıra bilər.
Sosioloqlar bunu "hedonistik adaptasiya" adlandırırlar. Bu anlayış insanın əhəmiyyətli müsbət və ya mənfi hadisədən sonra müəyyən müddət keçdikdə əvvəlki xoşbəxtlik səviyyəsinə qayıtmasını ifadə edir.
Araşdırmalar göstərir ki, maddi əşyaları münasibətlərdən və şəxsi inkişafdan üstün tutan insanlar daha çox narahatlıq keçirir və həyatlarından daha az razı qalırlar. "Alış-veriş terapiyası"nın isə peşmanlıq və həyat məmnunluğunun azalması ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib.
Lakin pul xərcləməyin xoşbəxtliyi artırdığı bir istisna var: insanın özünə vaxt qazandırması.
Vaxt almaq necə mümkündür?
Söhbət insanın özü üçün xoş olmayan və vaxt aparan işlərin görülməsi üçün başqalarına pul ödəməsindən gedir. Məsələn, evin təmizlənməsi, həyət işləri və ya ərzaq alış-verişinin başqasına həvalə edilməsi buna nümunədir.
"Proceedings of the National Academy of Sciences" jurnalında dərc olunan araşdırmanın nəticələrinə görə, vaxt qazanmaq üçün kiçik məbləğlər xərcləyən insanlar bunu etməyənlərlə müqayisədə özlərini daha xoşbəxt və həyatlarından daha razı hiss ediblər.
Eksperiment zamanı iştirakçılara əvvəlcə 40 dollar verilib və həmin vəsaiti istədikləri əşyalara xərcləmələri istənilib. Bir neçə gün sonra onlara yenidən 40 dollar verilib. Bu dəfə isə həmin pulu vaxt qazandıracaq xidmətlərə xərcləmələri tələb olunub.
Nəticədə iştirakçılar pulu əşya almağa deyil, istəmədikləri işləri başqalarına gördürməyə xərclədikdə daha az stress keçirdiklərini və özlərini daha xoşbəxt hiss etdiklərini bildiriblər.
Alimlər vurğulayırlar ki, burada əsas məsələ sadəcə boş vaxt yaratmaq deyil. Qazanılan vaxtın necə istifadə olunması da vacibdir.
Məsələn, ev işlərindən azad olunan vaxtı ailə və dostlarla keçirmək, kitab oxumaq, idmanla məşğul olmaq və ya uzun müddətdir təxirə salınan şəxsi layihəyə vaxt ayırmaq mümkündür.
Beləliklə, araşdırmalar göstərir ki, insanlara xoşbəxtlik gətirən ən faydalı "alış-veriş" bahalı əşya almaq deyil, özünə vaxt qazandırmaqdır.
Jalə
