Qanın rezus-mənfi olması rezus-müsbət qanla müqayisədə daha az yayılıb. Bioloq Skott Traversin məlumatına görə, Avropa mənşəli insanların təxminən 15 faizində, dünya üzrə isə insanların təxminən 6 faizində Rh-mənfi qan qrupu müəyyən edilir.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə "Forbes" yazıb.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, qan qruplarındakı "+" və "-" işarələri eritrositlərin səthində RhD adlı zülalın olub-olmaması ilə bağlıdır. Bu zülal varsa, qan rezus-müsbət, yoxdursa, rezus-mənfi hesab edilir.
Rezus-mənfi qan niyə nadirdir?
Bu xüsusiyyət xüsusilə hamiləlik zamanı müəyyən problemlərə səbəb ola bilər. Rezus-mənfi qadın rezus-müsbət döl daşıdıqda, onun immun sistemi uşağın qanı ilə təmasdan sonra anticisimlər yarada bilər. Bu, daha çox doğuş zamanı baş verir.
Növbəti hamiləlikdə dölün də rezus-müsbət olması halında həmin anticisimlər plasentadan keçərək uşağın eritrositlərinə zərər verə bilər.
Bioloqun fikrincə, buna baxmayaraq, rezus-mənfi xüsusiyyətin bəzi insan populyasiyalarında qorunub qalmasının səbəbi təbii seçmənin təsirinin nisbətən zəif olması ilə əlaqəli ola bilər. Bundan əlavə, qədim dövrlərdə kiçik insan qruplarında təsadüfi genetik dəyişikliklər də rol oynaya bilərdi.
Rezus-mənfi qan qrupunun sağlamlıq baxımından müəyyən üstünlüyə malik olması barədə də fərziyyələr mövcuddur. Lakin bu əlaqəni göstərən araşdırmalar korrelyativ xarakter daşıdığından, həmin versiya hələ təsdiqlənmiş fakt hesab edilmir.
Hansı əhali qruplarında daha çox yayılıb?
Rh-mənfi qan müxtəlif populyasiyalarda eyni səviyyədə yayılmayıb. Şərqi Asiyada bu xüsusiyyətə nadir rast gəlinir. Ən yüksək göstəricilərdən biri isə Pireney dağlarının bask əhalisi arasında qeydə alınıb. Müxtəlif araşdırmalarda bu göstəricinin təxminən 20-33 faiz arasında olduğu müəyyənləşdirilib.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, sadəcə RhD zülalının olmaması gündəlik həyatda insanın sağlamlığı üçün nəzərəçarpacaq mənfi nəticələr yaratmır. Bu vəziyyət bütün Rh antigenlərinin olmadığı son dərəcə nadir Rh-null vəziyyətindən fərqlənir.
Müasir tibb isə rezus uyğunsuzluğu ilə bağlı riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. 1960-cı illərin sonlarından tətbiq edilən anti-D immunoqlobulin inyeksiyaları rezus-mənfi analarda immun həssaslaşmanın qarşısını almağa kömək edir. Bunun nəticəsində tibbi yardımın əlçatan olduğu ölkələrdə ağır rezus-konflikt hallarına daha az rast gəlinir.
Jalə
