Müasir avtomobillərdə sürücünün sükan arxasında yuxulamasının qarşısını almaq üçün xüsusi yorğunluq aşkarlama sistemlərindən istifadə olunur. Bu texnologiyalar sürücünün davranışlarını analiz edərək təhlükə yarandıqda səsli, vizual və ya vibrasiya ilə xəbərdarlıq edir.
Demokrat.az xəbər verir ki, müasir avtomobillər artıq sadəcə nəqliyyat vasitəsi deyil. Toqquşmanın qarşısının alınması, adaptiv kruiz-kontrol, zolaqda saxlama və digər sürücüyə yardım sistemləri avtomobilləri demək olar ki, təkər üzərində işləyən kompüterlərə çevirib.
Bu texnologiyaların mühüm hissələrindən biri də sürücünün yorğunluğunu aşkarlayan sistemlərdir. Onların əsas məqsədi sükan arxasında yuxulama riskini mümkün qədər erkən müəyyən etməkdir.
Sürücünün yorğunluğunu aşkar etmək üçün müxtəlif üsullardan istifadə olunur. Bəzi avtomobillər zolaq izləmə kameralarından əldə edilən məlumatları analiz edir. Digər sistemlərdə isə sükan çarxına və ya ön panelə yerləşdirilən xüsusi infraqırmızı kameralar sürücünün göz qırpma tezliyini, başının hərəkətini və digər davranışlarını izləyir.
Süni intellekt texnologiyanı daha da təkmilləşdirir
Əvvəllər sürücülər yuxululuğu aradan qaldırmaq üçün pəncərəni açmaq, soyuq hava qəbul etmək və ya radionu işə salmaq kimi üsullara üstünlük verirdilər. Müasir avtomobillərdə isə daha mürəkkəb texnologiyalardan istifadə olunur.
Salonun içərisinə yerləşdirilən kameraların çəkdiyi görüntülər süni intellekt vasitəsilə analiz edilir. Üz tanıma alqoritmləri sürücünün əsnəməsi, gözlərini uzun müddət bağlı saxlaması və başının aşağı düşməsi kimi əlamətləri müəyyən edə bilir.
Bəzi sistemlər zaman keçdikcə sürücünün davranış xüsusiyyətlərini də analiz edir. Məsələn, Bosch tərəfindən hazırlanmış texnologiya yorğunluğu müəyyən etmək üçün təxminən 70 fərqli siqnalı qiymətləndirə bilir.
Sistemin analiz etdiyi göstəricilər arasında səfərin müddəti, sürücünün dönmə siqnallarından istifadə vərdişləri və günün hansı saatında yola çıxması da yer alır. Sükan mexanizminə yerləşdirilən sensorlar isə sükanın ən kiçik hərəkətlərini belə qeydə alır.
Yorğunluq əlamətləri müəyyən edildikdə avtomobil sürücünü xəbərdar edir. Bəzi modellərdə ekranda qəhvə fincanı simvolu görünür və sürücüyə fasilə vermək tövsiyə olunur.
GPS məlumatlarından istifadə edən bəzi sistemlər isə sürücüyə marşrut üzərindəki istirahət məntəqələrini təklif edə bilir.
Hazırda bu texnologiyalar yorğun sürücünün avtomobili idarə etməsini tamamilə bloklamaq və ya mühərriki avtomatik söndürmək imkanına malik deyil. Tesla, Ford, Honda və Mercedes kimi istehsalçılar əsasən sürücünün diqqətini izləyən sistemlər vasitəsilə təhlükəsizliyi artırmağa çalışırlar.
Beləliklə, avtomobilin sürücünün yorulduğunu "anlaması" əslində birbaşa yorğunluğu ölçmək deyil, göz hərəkətləri, başın vəziyyəti, sükanın idarə edilməsi və sürücülük davranışındakı dəyişikliklər kimi çoxsaylı göstəricilərin süni intellekt və sensorlar vasitəsilə təhlil edilməsidir.
Jalə Demokrat.az
