İllərdir həm mütəxəssislər, həm də adi insanlar gün ərzində 3 dəfə, yoxsa 5 dəfə qidalanmağın daha düzgün olması barədə mübahisə edirlər. Lakin son araşdırmalar göstərir ki, qidalanma rejiminin seçimi ilk növbədə insanın həyat tərzi və məqsədlərindən asılıdır.
Demokrat.az xəbər verir ki, "Verywell Health" portalının mütəxəssislərinin yazdığına görə, sağlam qalmaq üçün qidalanma tezliyi fərdi xüsusiyyətlərə uyğun seçilməlidir.
3 dəfə qidalanmaq daha yaxşıdır, yoxsa tez-tez və az porsiyalarla?
Uzun illər hesab olunurdu ki, tez-tez qidalanmaq maddələr mübadiləsini sürətləndirir. Lakin "ResearchGate" platformasında dərc olunan bir sıra tədqiqatlar bunun doğru olmadığını göstərir.
Yemək həzm olunarkən orqanizm müəyyən miqdarda enerji sərf edir. Bu proses qidanın termik effekti adlanır. Ancaq gün ərzində qəbul edilən ümumi kalori miqdarı eyni qalırsa, həmin kalorilərin 3, yoxsa 6 qəbula bölünməsi ümumi enerji sərfiyyatına demək olar ki, təsir etmir.
"JCI" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, maddələr mübadiləsinə yaş, əzələ kütləsi, fiziki aktivlik səviyyəsi, hormonal fon, yuxunun keyfiyyəti və ümumi qidalanma rasionu daha güclü təsir göstərir.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, 3 əsas qida qəbulu gün ərzində enerjinin daha sabit şəkildə təmin olunmasına kömək edir.
Arıqlamaq istəyənlər üçün əsas prinsip dəyişmir: orqanizm qəbul etdiyindən daha çox kalori sərf etməlidir. Buna görə də çəki azalması ilk növbədə orta dərəcəli kalori çatışmazlığı və müntəzəm fiziki aktivlikdən asılıdır, qida qəbullarının sayından deyil.
Bununla yanaşı, qidalanma tezliyi aclıq hissinə fərqli təsir göstərə bilər. Bəzi insanlar üç doyumlu yeməkdən sonra daha uzun müddət tox qalır, digərləri isə hər bir neçə saatdan bir az miqdarda qidalanmağı daha rahat hesab edir.
Tez-tez və kiçik porsiyalarla qidalanma nə dərəcədə faydalıdır?
Kembric Universitetinin araşdırmasına görə, əsas məsələ gün ərzində 2, 3 və ya daha çox dəfə yemək deyil, rasionun tərkibidir.
Zülal, sağlam yağlar və liflə zəngin qidalar daha yavaş həzm olunur və toxluq hissini daha uzun müddət saxlayır. Şəkər və rafinə olunmuş karbohidratlarla zəngin qidalar isə qısa müddətdə enerji versə də, tezliklə yenidən aclıq hissi yaradır.
Qanda şəkərin səviyyəsi də əsasən qidanın tərkibindən asılıdır. İstisna olaraq, şəkərli diabet və ya insulin müqaviməti olan şəxslərdə gün ərzində kiçik porsiyalarla qidalanmaq qlükoza səviyyəsində kəskin dəyişikliklərin qarşısını almağa kömək edə bilər.
Beləliklə, gündə üç dəfə qidalanma müəyyən rejimə üstünlük verən, iri porsiyalarla daha yaxşı doyan və qəlyanaltıları azaltmaq istəyən insanlar üçün daha uyğun hesab olunur. Tez-tez və az porsiyalarla qidalanmaq isə tez acan, intensiv məşq edən və gün ərzində davamlı enerji ehtiyacı olan şəxslər üçün daha münasib ola bilər.
Nəticə etibarilə, hər kəs üçün vahid qidalanma rejimi yoxdur. Bununla belə, əksər sağlam insanlar üçün qəlyanaltıların minimuma endirildiyi üç balanslı əsas qida qəbulu ən optimal seçim hesab olunur.
Belə bir rejimə riayət etmək daha asandır, iştahanı nəzarətdə saxlamağa kömək edir və həm maddələr mübadiləsi, həm də arıqlama baxımından daha tez-tez qidalanmadan geri qalmır. Daha sıx qidalanma rejimi isə əsasən sağlamlıq vəziyyəti, yüksək fiziki yüklənmə və ya fərdi xüsusiyyətlər tələb etdikdə seçilməlidir.
Jalə Demokrat.az
