Rodium hazırda dünyanın ən qiymətli metallarından biri hesab olunur və qiymətinə görə qızılı iki dəfə, platini isə təxminən beş dəfə üstələyir.
Demokrat.az xəbər verir ki, bu barədə “Antena 3 CNN” nəşri məlumat yayıb.
Rodium təbiətdə sərbəst halda tapılmır və əsasən platin və nikel filizlərinin tərkibində əlavə məhsul kimi çıxarılır. Onun dünya üzrə hasilatı çox məhduddur və əsasən iki ölkənin nəzarətindədir: qlobal istehsalın təxminən 85%-i Cənubi Afrikanın, 12%-i isə Rusiyanın payına düşür.
Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, indiyədək dünyada cəmi təxminən 425 ton rodium çıxarılıb ki, bunun da böyük hissəsi Cənubi Afrikaya aiddir. İllik qlobal istehsal isə 26 tonu keçmir.
Rodiumun əsas istehlak sahəsi avtomobil sənayesidir. O, işlənmiş qazlardakı azot oksidlərini zərərsiz azota çevirmək üçün katalitik neytrallaşdırıcılarda istifadə olunur. Hazırda avtomobil sənayesi mövcud istehsaldan daha çox rodium tələb edir.
Bu defisit əsasən köhnə katalizatorların təkrar emalı hesabına ödənilir və bu üsul qlobal tələbatın təxminən 20%-ni təmin edir.
Metalın qiyməti tarix boyu kəskin dəyişikliklər göstərib. 1970-ci illərdə bir troya unsiyası təxminən 200 dollar olduğu halda, 2026-cı il 1 iyun tarixinə bu rəqəm 8 800 dollara (qramı 283 dollar) çatıb. Fevral 2026-da isə qiymət 12 240 dollara qədər yüksəlib.
Bütün bu yüksək qiymətə baxmayaraq, rodium geniş ictimaiyyət üçün az tanınan metaldır. Cənubi Afrika üçün isə strateji əhəmiyyət daşıyır və ölkəyə hər il milyardlarla dollar gəlir gətirir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, yeraltı ehtiyatlar hələ də mövcuddur, lakin onların çıxarılması getdikcə daha çətin və bahalı olur. Bəzi mədənlərdə qazıntı dərinliyi 2 000 metrdən çoxdur.
Buna baxmayaraq, daxili yanma mühərrikli avtomobillər üstünlük təşkil etdikcə, rodiumun yüksək qiymətini və strateji əhəmiyyətini qoruyacağı gözlənilir.
Jalə Demokrat.az
