Çiyələk və göyəm sağlam qidalanmanın vacib hissəsi hesab olunan giləmeyvələrdəndir. Hər ikisinin tərkibində lif, vitaminlər, minerallar və antioksidantlar olsa da, bəzi qida maddələrinin miqdarı baxımından aralarında ciddi fərqlər var.
Demokrat.az "Health"a istinadən xəbər verir ki, C vitamini baxımından çiyələk göyəmdən xeyli üstündür. Bir stəkan doğranmış çiyələk təxminən 89,4 milliqram C vitamini ehtiva edir. Bu, gündəlik tövsiyə olunan miqdarın təxminən 99 faizinə bərabərdir. Eyni miqdarda göyəmdə isə cəmi 14,4 milliqram C vitamini var.
C vitamini orqanizmdə kollagenin sintezində mühüm rol oynayır. Kollagen isə dərinin əsas struktur zülallarından biridir. Bu səbəbdən çiyələk dəri sağlamlığı baxımından xüsusilə faydalı seçim hesab olunur.
Antioksidant baxımından göyəm öndədir
Çiyələk C vitamini ilə zəngin olsa da, araşdırmalar *göyəmın ümumi fenolik antioksidantlar və antioksidant aktivliyi baxımından üstün olduğunu* göstərir.
Göyəmın tərkibindəki flavonoidlər və antosianinlər hüceyrələri sərbəst radikalların yaratdığı zədələnmədən qorumağa kömək edə bilər. Bu maddələrin iltihab proseslərinin və bəzi xroniki xəstəliklərin riskinin azalması ilə əlaqəli olduğu bildirilir.
Mütəxəssislər antioksidant baxımından daha zəngin seçim axtaranlara xüsusilə yabanı göyəmi tövsiyə edirlər. Bəzi yabanı göyəm növlərinin antioksidant aktivliyi becərilən göyəmə nisbətən 3-5 dəfə yüksək ola bilər.
Ürək və beyin sağlamlığına faydalıdır
Ümumilikdə giləmeyvələrin müntəzəm istehlakı ürək-damar xəstəlikləri də daxil olmaqla bir sıra xroniki xəstəliklərin daha aşağı riski ilə əlaqələndirilir.
2021-ci ildə aparılan icmal araşdırmada antosianinlərlə zəngin qidaların, o cümlədən giləmeyvələrin istehlakının ürəyin işemik xəstəliyi riskinin 17 faiz, ümumi ürək xəstəliklərinin 27 faiz və ürək xəstəliklərindən ölüm riskinin 9 faiz azalması ilə əlaqəli olduğu müəyyən edilib.
Həm çiyələkdə, həm də göyəmdə olan fenolik birləşmələrin beyin sağlamlığına müsbət təsir göstərə biləcəyi və yaşla əlaqəli bəzi neyrodegenerativ xəstəliklərdən qorunmağa kömək edə biləcəyi qeyd olunur.
Bəs hansını seçmək daha yaxşıdır?
Araşdırmanın nəticələrinə görə, seçim məqsəddən asılıdır:
* Daha çox C vitamini istəyirsinizsə – çiyələk; * Daha çox antioksidant istəyirsinizsə – göyəm; * Mümkün qədər çox antioksidant əldə etmək istəyirsinizsə – yabanı göyəm; * Ən yaxşı seçim isə hər ikisini və digər giləmeyvələri rasiona daxil etməkdir.
Beləliklə, çiyələk və göyəm bir-birinin alternativi deyil. Onların qida tərkibi fərqli olduğundan, hər iki giləmeyvəni müxtəlif şəkildə qidalanmaya əlavə etmək sağlamlıq baxımından daha çox fayda verə bilər.
Jalə Demokrat.az
