Kələm lif, vitamin və orqanizmin normal fəaliyyəti üçün vacib olan qida maddələri ilə zəngin tərəvəzdir.
Demokrat.az xəbər verir ki, "Health" nəşrinin yazdığına görə, onun müntəzəm istehlakı həzm sisteminə, ürək sağlamlığına, çəkiyə nəzarətə və ümumi sağlamlıq vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kələm həm çiy, həm də bişmiş halda istehlak oluna bilər. İstifadədən əvvəl yaxşı yuyulması, bişirilərkən isə faydalı maddələrin daha çox qorunması üçün uzun müddət yüksək temperaturda saxlanılmaması tövsiyə edilir.
Bu tərəvəz salatlara, sendviçlərə, takolara, müxtəlif tərəvəz yeməklərinə və hətta makaron souslarına əlavə edilə bilər. Çiy kələm limon şirəsi və duzla, həmçinin alma, kişmiş və badam əlavə olunmuş salat şəklində də istifadə olunur.
Kələm yaşıl, bənövşəyi və qırmızı növlərdə olur. Xüsusilə qırmızı kələm antioksidant və iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malik antosianlarla zəngindir.
Əsas faydaları
Çəkiyə nəzarət etməyə kömək edir
ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin məlumatına görə, bir stəkan doğranmış çiy kələmdə təxminən 17,5 kilokalori var. Liflə zəngin olduğu üçün toxluq hissini daha uzun müddət saxlayır və arıqlamaq və ya çəkisini qorumaq istəyən insanlar üçün faydalı hesab olunur.
Qan təzyiqinin tənzimlənməsinə dəstək olur
Kələm kaliumun yaxşı mənbəyidir. Bu mineral sinir və əzələlərin normal fəaliyyətini, həmçinin ürəyin ritmini dəstəkləyir. Kalium natriumun qan təzyiqini yüksəldən təsirini azaltmağa kömək edə bilər.
Sümükləri möhkəmləndirir
Tərkibindəki K vitamini sümüklərin möhkəmliyi və qanın laxtalanması üçün vacibdir. ABŞ Milli Səhiyyə İnstitutlarının məlumatına görə, bir stəkan çiy kələm təxminən 53 mikroqram K vitamini ehtiva edir ki, bu da gündəlik tələbatın təxminən yarısına bərabərdir.
Ürək-damar xəstəlikləri riskini azalda bilər
Araşdırmalar göstərir ki, kələm iltihabəleyhinə xüsusiyyətlərə malikdir və bu da ürək xəstəlikləri riskinin azalmasına kömək edə bilər. Bundan əlavə, liflə zəngin olması ürək sağlamlığı üçün faydalıdır.
İltihabla mübarizə aparır
Xroniki iltihab hüceyrələrə zərər verə və bəzi xəstəliklərin yaranma riskini artıra bilər. Kələmdə olan izotiosianatlar iltihabı azaltmağa və hüceyrələri zədələnmədən qorumağa kömək edə bilər.
C vitamini ilə təmin edir
Kələm C vitamininin yaxşı mənbələrindən biridir. Bu vitamin bitki mənşəli qidalardan dəmirin mənimsənilməsini yaxşılaşdırır, kollagen sintezində iştirak edir və immun sistemini dəstəkləyir.
Həzmi yaxşılaşdırır
İki stəkan doğranmış çiy kələmdə təxminən 4 qram lif var. Lif qəbizliyin qarşısını almağa, bağırsaq sağlamlığını yaxşılaşdırmağa, qanda şəkərin səviyyəsini və xolesterini tənzimləməyə kömək edə bilər.
Mümkün risklər
Kələm ümumilikdə təhlükəsiz qida hesab olunsa da, bəzi insanlar ehtiyatlı olmalıdır. Nadir hallarda allergik reaksiyalar, o cümlədən nəfəsalma çətinliyi, övrə, qaşınma və anafilaksiya yarana bilər.
Qan durulaşdırıcı dərmanlar qəbul edən şəxslərə rasionlarında kələmin miqdarını əhəmiyyətli dərəcədə artırmazdan əvvəl həkimlə məsləhətləşmək tövsiyə olunur. Çünki tərkibindəki K vitamini bu preparatların təsirini azalda bilər.
Bundan başqa, kələmi rasiona tədricən əlavə etmək məsləhətdir. Lif qəbuluna öyrəşməmiş insanlarda onun çox miqdarda istehlakı köp, qaz və qarın spazmlarına səbəb ola bilər.
Jalə Demokrat.az
