Mütəxəssis həmçinin mağazada satılan kvasla təbii fermentasiya yolu ilə hazırlanan kvas arasındakı əsas fərqləri izah edib.
Demokrat.az xəbər verir ki, kvas yay aylarında geniş istifadə olunan sərinləşdirici içkilərdən biridir və bir çoxları onun yalnız faydalı olduğunu düşünür.
Lakin bu içki hər kəs üçün uyğun deyil və onu ölçülü miqdarda qəbul etmək lazımdır.
Diyetoloq Yevgeniya Rozum "UNIAN" nəşrinə açıqlamasında kvasın hər gün içilib-içilə bilməyəcəyini, hansı hallarda zərər verə biləcəyini və kimlərin ondan istifadəyə ehtiyatla yanaşmalı olduğunu izah edib.
Kvas orqanizmə necə təsir edir?
Həkimin sözlərinə görə, kvasın faydası onun hazırlanma üsulundan və tərkibindən asılıdır. Əgər içki təbii fermentasiya yolu ilə hazırlanıbsa, bəzi faydalı mikroorqanizmlər və fermentasiya məhsulları ilə zəngin ola bilər.
Kvas çuğundurdan, giləmeyvədən, meyvədən və ya çörəkdən hazırlana bilər. Məsələn, çuğundur kvası fermentasiya prosesi nəticəsində laktobakteriyalar və üzvi turşularla zənginləşə bilər.
Diyetoloqun sözlərinə görə, çuğundurun tərkibində damarların genişlənməsinə kömək edə bilən qida nitratları var. Bu da bəzi insanlarda arterial təzyiqin müəyyən qədər azalmasına səbəb ola bilər. Bundan əlavə, çuğundurdakı betain qaraciyərin normal fəaliyyətini dəstəkləyə bilər.
Giləmeyvə və meyvə kvaslarında bağırsaq mikrobiotasına faydalı təsir göstərə bilən mikroorqanizmlər ola bilər. İçkinin tərkibindəki fermentasiya məhsulları həzm sisteminin normal fəaliyyətini dəstəkləyə bilər.
Belə kvaslar həmçinin polifenollarla zəngin ola bilər. Onların miqdarı istifadə edilən meyvə və giləmeyvələrin növündən asılıdır.
Çörək kvasında isə B qrupu vitaminləri müəyyən miqdarda ola bilər.
Yevgeniya Rozum qeyd edir ki, bağırsaq mikrobiotasının sağlam olması immun sisteminin normal fəaliyyətində mühüm rol oynayır.
Hər gün kvas içmək olarmı?
Dietoloqun sözlərinə görə, təbii fermentasiya yolu ilə hazırlanan kvas ölçülü miqdarda qəbul edildikdə gündəlik rasionun bir hissəsi ola bilər.
Həddindən artıq kvas içilməsi köp, qarında narahatlıq və həzm problemlərinə səbəb ola bilər. Fermentasiya nəticəsində içkinin tərkibində az miqdarda etanol da yarana bilər.
Mütəxəssis optimal gündəlik normanı 200–300 millilitr hesab edir. Daha yaxşı seçim isə yeməkdən əvvəl 50–60 millilitr təbii kvas içməkdir.
Onun sözlərinə görə, fermentasiya məhsulları mədə şirəsinin ifrazını stimullaşdıra və həzm prosesinə kömək edə bilər. Buna görə də kvası səhər yeməyi və ya nahardan əvvəl qəbul etmək məqsədəuyğun hesab olunur.
Axşam saatlarında isə bəzi insanlarda mədə-bağırsaq narahatlığı yarada biləcəyi üçün bu içkinin qəbulunu məhdudlaşdırmaq tövsiyə olunur.
İsti havalarda kvas müəyyən miqdarda maye qəbuluna töhfə verə bilər. Lakin tərləmə nəticəsində itirilən elektrolitlərin bərpası üçün əsas vasitə su və zəruri hallarda elektrolit tərkibli içkilər hesab olunur. *(düzəliş edildi)*
Təbii kvasın mümkün mənfi təsirləri
Diyetoloqun sözlərinə görə, təbii fermentasiya yolu ilə hazırlanan kvas düzgün miqdarda qəbul edildikdə əksər sağlam insanlar üçün ciddi risk yaratmır.
Lakin həddindən artıq qəbul köp, qarında narahatlıq və həzm pozğunluqları yarada bilər.
Kəskin qastrit, mədə və bağırsaq iltihabı, xora, eroziya və ya qastroezofageal reflüks xəstəliyi olan insanlarda isə hətta təbii kvas da narahatlığı artıra bilər. Belə hallarda onun istifadəsi məhdudlaşdırılmalıdır.
Mağaza kvası ilə təbii kvas arasında fərq
Yevgeniya Rozum vurğulayır ki, sənaye üsulu ilə istehsal olunan kvasların tərkibini diqqətlə oxumaq lazımdır.
Onun sözlərinə görə, mağazada satılan məhsulların bir hissəsi təbii fermentasiya yolu ilə hazırlanmır və şəkər əlavə edilmiş qazlı içki xarakteri daşıyır.
Pasterizasiya nəticəsində canlı mikroorqanizmlərin əksəriyyəti məhv olur və buna görə də belə məhsulların probiotik xüsusiyyətləri əhəmiyyətli dərəcədə azalır.
Bundan əlavə, bəzi sənaye istehsalı olan kvaslara çox miqdarda şəkər əlavə edilir. Bu da onların qida dəyərinə və sağlamlığa təsirinə mənfi təsir göstərə bilər.
Bu səbəbdən artıq çəkisi, maddələr mübadiləsi pozğunluğu və ya şəkər qəbulunu məhdudlaşdırmalı olan şəxslərə məhsulun tərkibini diqqətlə yoxlamaq tövsiyə olunur.
Kimlər kvas içərkən ehtiyatlı olmalıdır?
Diyetoloq aşağıdakı qruplara kvasdan istifadəyə ehtiyatla yanaşmağı və qəbulunu həkimlə məsləhətləşməyi tövsiyə edir:
* azyaşlı uşaqlar; * hamilə qadınlar; * süd verən analar; * mədə-bağırsaq xəstəlikləri kəskinləşən şəxslər; * şəkərli diabet xəstələri (xüsusilə şəkər əlavə edilmiş sənaye istehsalı olan kvasdan uzaq durmalıdırlar); * qaraciyər xəstəlikləri olan şəxslər.
Diyetoloqun sözlərinə görə, 2-ci tip diabeti olan insanlar təbii kvası yalnız az miqdarda qəbul edə bilərlər. Belə hallarda çuğundurdan, eləcə də turşməzə meyvə və giləmeyvələrdən hazırlanan kvas daha uyğun hesab olunur. Çörək kvası isə daha yüksək karbohidrat tərkibinə malik olduğundan ehtiyatla istifadə edilməlidir.
Yevgeniya Rozum doqquz illik təcrübəyə malik dietoloqdur. O, ümumilikdə 30 ildən artıqdır tibb sahəsində çalışır. Təhsilini akademik O.O. Boqomolets adına Milli Tibb Universitetində və P.L. Şupik adına Ukrayna Milli Səhiyyə Universitetində alıb.
Jalə Demokrat.az
