Kartofun özü sağlamlıq üçün düşünüldüyü qədər təhlükəli olmaya bilər. Böyük bir araşdırma göstərib ki, 2-ci tip diabetin inkişaf riskinin artması əsasən kartof fri ilə bağlıdır, halbuki qaynadılmış, sobada bişirilmiş və ya püre şəklində hazırlanmış kartof belə bir əlaqə göstərməyib.
Demokrat.az xəbər verir ki, nəticələr “The BMJ” jurnalında dərc olunub.
Kartof tərkibində lif, C vitamini, maqnezium və digər faydalı maddələr var. Lakin nişastanın yüksək miqdarı və yüksək glisemik indeksi səbəbindən o, tez-tez diabet riskinin artması ilə əlaqələndirilir. Yeni tədqiqatın müəllifləri bu riskin məhsulun hazırlanma üsulundan və rasionda hansı qidalarla əvəz olunmasından asılı olub-olmadığını araşdırıblar.
Bunun üçün alimlər 205 mindən çox ABŞ tibb işçisinin iştirak etdiyi üç uzunmüddətli tədqiqatın məlumatlarını təhlil ediblər. Müşahidələr təxminən 40 il davam edib — 1984-cü ildən 2021-ci ilə qədər. Bu müddət ərzində 22 299 iştirakçıda 2-ci tip diabet aşkarlanıb. Həyat tərzi və digər amillər nəzərə alındıqdan sonra müəyyən edilib ki, həftədə hər üç porsiya kartof istehlakı diabet riskini təxminən 5% artırır.
Lakin ən güclü əlaqə kartof fri üçün qeydə alınıb. Həftədə üç porsiya kartof fri yemək diabet riskinin 20% artması ilə əlaqələndirilib. Bunun əksinə olaraq, eyni miqdarda qaynadılmış, sobada bişirilmiş kartof və ya kartof püresi xəstəliyin riskində statistik baxımdan əhəmiyyətli artım göstərməyib.
Tədqiqatçılar həmçinin kartofun digər karbohidrat mənbələri ilə əvəz edilməsinin nəticələrini də qiymətləndiriblər. Ən faydalı seçim tam taxıllı məhsullar olub.
Həftədə üç porsiya kartofun tam taxıllı məhsullarla əvəz edilməsi diabet riskinin 8% azalması ilə əlaqələndirilib. Kartof fri tam taxıllı məhsullarla əvəz edildikdə isə potensial risk azalması 19%-ə çatıb. Tamamilə fərqli nəticə isə ağ düyü ilə müşahidə olunub. Kartofun və ya qaynadılmış və sobada bişirilmiş kartof yeməklərinin ağ düyü ilə əvəz edilməsi əksinə olaraq diabetin inkişaf riskinin artması ilə əlaqələndirilib.
Alimlərin fikrincə, diabetin profilaktikasında əsas məsələ kartofdan tam imtina deyil, daha çox kartof fri istehlakının məhdudlaşdırılması və rasionda tam taxıllı məhsulların payının artırılmasıdır.
Jalə Demokrat.az
