Əksər insanlar üçün pulsuz yaşamaq qeyri-mümkün görünür. Lakin bir qadın adi həyat tərzindən imtina edib və niyə yenidən bu həyat tərzinə qayıtmaq istəmədiyini söyləyib.
Avstraliyalı Co Nemet on ildən çoxdur pulsuz yaşayır. O, maaş almır və demək olar ki, heç bir zəruri mal almır, əvəzində tərəvəz yetişdirir, dostlarına və qonşularına kömək edir və əməyini yaşayışına və yeməyə dəyişdirir. O, bu həyat tərzinin stressi azaltmasına və əsl təhlükəsizlik hissi tapmasına kömək etdiyini iddia edir.
Avstraliyalı pulsuz yaşamağa necə qərar verib
Həyat tərzini dəyişdirməzdən əvvəl Co Nemet Avstraliyanın Yeni Cənubi Uels əyalətindəki kiçik bir şəhərdə icma inkişafı üzrə mütəxəssis kimi çalışıb. O, işini sevib, amma maaşı ilə belə, gündəlik xərcləri ödəməkdə çətinlik çəkib.
"Çətinliklə dolanırdım, başa düşürsünüzmü? Bu, stresli idi", - qadın xatırlayır.
Eyni zamanda, Nemet istehlakın ətraf mühitə təsiri ilə getdikcə daha çox maraqlanmağa başlayıb. Malların istehsalı və daşınmasının nəticələri haqqında oxuduqca həyat tərzini şübhə altına almağa başlayıb.
"Planetin vəziyyəti ilə bağlı tədricən qəzəb və kədər topladım. Hər dəfə supermarketə və ya mağazaya pul xərcləməyə gedəndə kiməsə zərər verdiyimi başa düşdüm", - avstraliyalı vurğulayıb.
Qadın inancları ilə gündəlik hərəkətləri arasında ziddiyyət hiss edib. Ətraf mühitə daha az təsir göstərərək yaşamağın yolunu tapmaq istəyib, amma əvvəlcə necə edəcəyini bilməyib.
Co Nemeti puldan imtina etməyə ilhamlandıran kitab
Dönüş nöqtəsi puldan şüurlu şəkildə imtina edən bir kişinin hekayəsini oxumaq olub. Nemet pulsuz yaşamaqla bağlı təcrübələri ilə tanınan irlandiyalı Mark Boylun təcrübəsi ilə maraqlanıb.
"Oxuyan kimi... bilmirəm, inanılmaz bir an idi və məhz o zaman bunu etməli olduğuma qərar verdim. Dərhal mənə fərqli yaşamağın cavabını verdi", - o bildirib.
Əvvəlcə qadın iki vacib məsələni necə həll edəcəyini anlamaqda çətinlik çəkib: haradan yemək almaq və harada yaşamaq.
Məlumata görə, 2015-ci ildə Nemet bir dostunun fermasına köçüb. Orada o, mənzil müqabilində bağa və fermaya qulluq etməyə kömək edib. Daha sonra o, uzun müddətdir dostu olan Şeronun evinə köçüb və orada həyətdə işləməyə və bitkilərə qulluq etməyə davam edib.
Beləliklə, onun gündəlik həyatı tədricən gəlirdən deyil, əmək mübadiləsindən, ortaq resurslardan və qarşılıqlı yardımdan asılı olub.
Ərzaq almayan qadın nə yeyir
Co Nemet bütün qidasını özü yetişdirmir. O, icma bağçasında işləyir, bitkilərə qulluq edir, tərəvəz yetişdirir, yemək bişirir və qidaları fermentləşdirir. O, həmçinin başqalarının atıb gedə biləcəyi qidalardan da istifadə edir.
"İnsanlar məni onların qida qalıqlarını götürəcək insan kimi tanıyırlar, ona görə də artıq bir şeyləri varsa, mənə verirlər", - avstraliyalı izah edib.
Bəzən o, dostları və ya qonşularının aldığı yeməklərlə qidalanır. Buna görə də, onun pulsuz həyatı başqalarından və ya ənənəvi iqtisadiyyatdan tam müstəqillik demək deyil. Əksinə, bu, əməkdaşlığa və resursların paylaşılmasına çox bağlıdır.
Qida təhlükəsizliyi Nemet üçün xüsusilə vacib hala gəlib. 2022-ci ildə Lismor ərazisində baş verən böyük daşqınlardan sonra, təchizatdakı fasilələr yerli supermarketlərdə qida mövcudluğuna təsir etdikdə, o, yerli bağların və icma təşəbbüslərinin dəyərinə daha da əmin olub.
"Mən çöküşün necə görünə biləcəyini, sistemlər dağıldıqda nə baş verdiyini yaşadım", - o bildirib.
O, evin yaxınlığında qida yetişdirmək və başqaları ilə bölüşmək qabiliyyətinin icmaların böhranların öhdəsindən daha yaxşı gəlməsinə kömək etdiyinə inanır.
Niyə icma özünütəmin etməkdən daha vacibdir?
Nemet hər kəsin özünü təmin etməli olduğuna inanmır. O, icma bağlarını inkişaf etdirməyin, məhsulu paylaşmağın və bir-birinə kömək etməyin daha təsirli olduğuna inanır.
"Kiçik şəhər sahəmizdə ehtiyac duyduğumuz hər şeyi yetişdirmək mümkün deyil. Amma daha çox əməkdaşlıq edə və öz qidamızın bir hissəsini yetişdirə bilərik", - o qeyd edib.
O, bu yanaşmanı insanların özlərini cəmiyyətdən təcrid etmədikləri, əksinə resurslarını və bacarıqlarını birləşdirdikləri icma yetərliliyi adlandırır.
"Dözümlülük özünütəmin etmək deyil, icma yetərliliyidir. Bu, həqiqətən vacib bir fərqdir", - Nemet vurğulayıb.
Onun təcrübəsi sosial əlaqələrin bu həyat tərzi üçün nə qədər vacib olduğunu göstərir. O, dostlarından və qonşularından kömək alır, vaxtını, biliyini və əməyini təklif edir. Bəzən hətta maddi dəstəyi də qəbul edir, məsələn, icma bağçasına getmək üçün istifadə etdiyi velosipedi təmir etdirməli olduqda.
Co Nemet pulsuz daha xoşbəxtdirmi?
Avstraliyalıya görə, onun yeni həyatının ən böyük faydası hesabların olmaması deyil, öz inanclarına uyğun yaşamaq imkanıdır. Artıq daim dolanışıq üçün işləmək və ya mallara pul xərcləmək ehtiyacı hiss etmir.
"Bu, tətil kimi hiss olunur. Əvvəlki stressim və ətrafımdakı insanlarda gördüyüm stress yoxdur", - Nemet bildirib.
Lakin o, həyat tərzinin başqalarının dəstəyi olmadan mümkün olmayacağını etiraf edir. O, ətraf mühitini insanların bir-birinə kömək etdiyi, vaxtlarını və bacarıqlarını bölüşdüyü bir icma kimi təsvir edir.
"Mən bu sosial şəbəkənin təsiri altındayam, burada başqalarının mənə verdiyi hədiyyələrdən faydalanıram, eyni zamanda vaxtımı, enerjimi və bacarıqlarımı da bəxş edirəm. Beləliklə, münasibətlər qurmaq həqiqətən faydalı bir həyat tərzidir", - o qeyd edib.
Pulsuz yaşamaq Nemetin uğur anlayışını da dəyişdirib. İndi o, bunu bank hesabındakı məbləğlə deyil, münasibətlərinin keyfiyyəti və başqalarına xidmət etmək imkanı ilə qiymətləndirir.
"İnsanlar, ümumiyyətlə, yardımsevər, səxavətli və qayğıkeşdirlər. Düşünürəm ki, biz insan kimi beləyik. Və mən bunu sevirəm", - avstraliyalı bildirib.
O, güclü sosial əlaqələrin pulla ala bilməyəcəyi təhlükəsizlik hissi yarada biləcəyinə inanır.
"Düşünürəm ki, uğur qiymətləndirdiyimiz münasibətlərdən asılı ola bilər. Nə qədər çox münasibətiniz varsa, sizi dəstəkləyən münasibətlər bir o qədər güclü olarsa, bir insan kimi bir o qədər uğurlu olarsınız", - Nemet izah edib.
O, hər kəsin puldan imtina etməsini müdafiə etmir. Onun təcrübəsi göstərir ki, belə bir həyat tərzi konkret şəraitdən, insanlar arasındakı etibardan və bir cəmiyyətin bir-birini dəstəkləmək istəyindən asılıdır.
Buna baxmayaraq, o, hələ də iş və daimi xərclərlə adi həyatına qayıtmaq istəmir. "Pulla yaşamağa qayıtmaq istəmirəm, baxmayaraq ki, bir gün bunu etməli ola bilərəm", - Co Nemet yekunlaşdırıb. (lent.az)
