Yeməkdən qısa müddət sonra aclıq hissinin yaranması hər zaman qeyri-adi hal hesab olunmur. Mütəxəssislərin fikrincə, belə hallar ara-sıra baş verirsə, bu normaldır. Lakin aclıq hissi davamlı və nəzarətolunmaz xarakter alırsa, bu, müəyyən sağlamlıq problemlərinin göstəricisi ola bilər.
Demokrat.az xəbər verir ki, "Verywell Health" nəşrinin yazdığına görə, diyetoloq Loren Panoff yeməkdən sonra aclıq hissinin yaranmasının beş əsas səbəbini izah edib.
1. Yeməyi çox sürətlə yeyirsiniz
"British Pharmacological Society"nin məlumatına görə, beynin mədədən gələn toxluq siqnallarını qəbul edib emal etməsi təxminən 20 dəqiqə çəkir.
Bu səbəbdən yeməyi çox sürətlə yeyən insanlar orqanizm toxluq hissini tam qeydə almadan yeməyi başa vururlar. Mütəxəssislər yeməyi bitirdikdən sonra dərhal əlavə porsiyaya keçməməyi, təxminən 20 dəqiqə gözləməyi və bu müddətdə diqqəti qidadan yayındıran fəaliyyətlə məşğul olmağı tövsiyə edirlər.
2. Orqanizmdə maye çatışmazlığı var
Aclıq və susuzluq hissini tənzimləyən beynin hipotalamus hissəsi bəzən bu iki siqnalı bir-biri ilə qarışdıra bilər.
"Journal of Nutrition & Weight Loss" jurnalında qeyd olunur ki, yüngül susuzlaşma zamanı orqanizm aclıq siqnalı verə bilər. Halbuki həmin vaxt sadəcə bir stəkan su içməyə ehtiyac olur.
Yeməkdən sonra aclıq hiss etdikdə əvvəlcə bir stəkan su içmək faydalı ola bilər. Adi su ilə yanaşı, qazlı mineral su və ya bitki çayı da toxluq hissinin yaranmasına kömək edə bilər.
3. Stress və ya emosional amillər təsir göstərir
İnsanlar bəzən fiziki aclıq səbəbindən deyil, darıxmaq, narahatlıq və ya stress səbəbindən yemək yeyirlər. Belə hallarda emosional səbəb aradan qalxmadığı üçün yeməkdən sonra da yenidən yemək istəyi davam edə bilər.
Bundan əlavə, "Wiley"in məlumatına görə, keyfiyyətsiz yuxu aclığı artıran qrelin və toxluq hissini gücləndirən leptin hormonlarının balansını pozaraq iştahanın artmasına səbəb olur.
Mütəxəssislər fiziki aclıqla emosional aclığı fərqləndirməyi tövsiyə edirlər. Fiziki aclıq tədricən yaranır, mədədə boşluq və qurultu hissi ilə müşayiət olunur və müxtəlif qidalarla aradan qalxır. Emosional aclıq isə qəfil başlayır, adətən konkret qidaya qarşı güclü istəklə özünü göstərir və daha çox emosiyalar və ya vərdişlərlə əlaqəli olur.
4. Hormonal pozğunluqlar mövcuddur
Bəzi insanlarda insulin və ya leptin müqaviməti səbəbindən yeməkdən sonra da davamlı aclıq hissi yaranır. Bu zaman orqanizm toxluq siqnallarını düzgün qəbul etmir və insan kifayət qədər qida qəbul etsə də, doyduğunu hiss etmir.
Əgər aclıq hissi səbəbsiz çəki itkisi, həddindən artıq susuzluq, yorğunluq və ya tez-tez sidiyə getmə kimi əlamətlərlə müşayiət olunursa, həkimə müraciət etmək tövsiyə edilir.
5. Qidalanmada balans pozulub
Zülal, lif və sağlam yağlarla zəngin olmayan qidalar daha sürətlə həzm olunur və nəticədə mədə daha tez boşalır. Bu isə qısa müddət sonra yenidən aclıq hissinin yaranmasına səbəb ola bilər.
Eyni zamanda, təmizlənmiş karbohidratlar və əlavə şəkərlə zəngin qidalar qanda şəkərin əvvəlcə sürətlə yüksəlməsinə, daha sonra isə kəskin enməsinə səbəb olur. Nəticədə kifayət qədər kalori qəbul edilsə belə, güclü aclıq hissi yarana bilər.
Diyetoloq boşqabın ən azı dörddəbirini zülalla zəngin məhsullarla, yarısını isə liflə zəngin tərəvəz və digər bitki mənşəli məhsullarla doldurmağı tövsiyə edir. Bundan əlavə, sağlam yağların rasiona daxil edilməsi toxluq hissinin daha uzun müddət davam etməsinə kömək edir.
Jalə Demokrat.az
