Bir çox ölkədə ABŞ mətbəxi əsasən burger, hot-doq və barbekü ilə assosiasiya olunur. Lakin ölkənin müxtəlif ştatlarında xarici turistlər üçün kifayət qədər qeyri-adi görünən çoxsaylı yeməklərə rast gəlmək mümkündür. Onların bəziləri uzun illərdir yerli mətbəxin ayrılmaz hissəsinə çevrilsə də, tərkibi və hazırlanma üsulu bir çoxları üçün gözlənilməz təsir bağışlayır.
Demokrat.az xəbər verir ki, ABŞ mətbəxi əsrlər boyu dünyanın müxtəlif bölgələrindən köç etmiş insanların gətirdiyi kulinariya ənənələrinin təsiri altında formalaşıb. Nəticədə müxtəlif milli mətbəxlərin elementləri bir-biri ilə qovuşaraq özünəməxsus və rəngarəng kulinariya mədəniyyəti yaradıb.
1. “Easy Cheese” — aerozol qabında pendir
ABŞ-da maraqlı qida məhsullarından biri “Easy Cheese” adlı aerozol qabında satılan əridilmiş pendirdir. Düyməyə basıldıqda pasta şəklində nazik zolaq kimi çıxan pendir adətən kreker, çörək və ya kartof fri ilə birlikdə istifadə olunur.
Bu məhsul 1960-cı illərdə pikniklər üçün rahat qəlyanaltı kimi istehsal olunmağa başlayıb.
2. Vafli ilə qızardılmış toyuq
Bu yemək xırtıldayan qızardılmış toyuq əti ilə şirin və yumşaq vaflini eyni boşqabda birləşdirir. ABŞ-ın cənub ştatlarının ənənəvi mətbəxinə aid edilsə də, Nyu-York restoranlarının sayəsində bütün ölkədə məşhurlaşıb.
Yeməyin üzərinə adətən ağcaqayın şərbəti, bal və ya kərə yağı əlavə olunur və o, günün istənilən vaxtında təqdim edilir.
3. Jelli salatı
ABŞ-da məşhur olan “Jell-O salad” görünüşcə aspiki xatırlatsa da, tamamilə fərqli hazırlanır. Ət bulyonu əvəzinə meyvə jelesindən istifadə olunur, içinə isə meyvə, giləmeyvə və tərəvəz əlavə edilir. Bəzi reseptlərdə mayonezdən də istifadə olunur.
Bu salat XX əsrin ortalarında jelatin əsaslı desertlərin populyarlaşması ilə geniş yayılıb.
4. “Kool-Aid” ilə marinad edilmiş xiyar
Bu qəlyanaltı ABŞ-ın cənub ştatlarında yaranıb. Marinad edilmiş xiyarlar şəkər və “Kool-Aid” tozu ilə hazırlanmış qarışıqda saxlanılır. Nəticədə onlar parlaq rəng alır və şirin-turş meyvə dadına malik olur.
Bu məhsul xüsusilə yeniyetmələr arasında populyardır və bu gün də bəzi yerli mağazalarda satılır.
5. Qarğıdalı pudinqi
Qarğıdalı, yumurta, süd, kərə yağı və qarğıdalı unundan hazırlanan bu yemək əsasən ABŞ-ın cənub bölgələrində geniş yayılıb.
Sobada bişirildikdən sonra yumşaq konsistensiya alır və teksturasına görə zapekanka ilə sufle arasında yer alır. Xüsusilə Şükran Günü süfrələrinin ənənəvi yeməklərindən hesab edilir.
6. Konservləşdirilmiş zoğal sousu
Zoğal, şəkər və pektindən hazırlanan bu sous konservləşdirildiyi üçün qabdan çıxarıldıqdan sonra da bankanın formasını saxlayır.
Adətən dilimlənərək Şükran Günündə bişmiş hinduşka ilə birlikdə təqdim olunur. Təzə hazırlanmış souslar mövcud olsa da, konservləşdirilmiş variant hələ də ən populyar seçimlərdən biridir.
7. “Elvis Presli” sendviçi
Məşhur müğənni Elvis Preslinin sevimli yeməyi hesab olunan bu sendviç ağ çörək, yerfındığı yağı, banan və qızardılmış bekondan hazırlanır.
Sonradan resept təkmilləşdirilərək sendviç kərə yağında da qızardılmağa başlanıb və bu qəlyanaltı bütün ölkədə məşhurlaşıb.
8. Korn-doq
Korn-doq taxta çubuğa keçirilmiş sosisin qalın qarğıdalı xəmirinə batırılaraq dərin yağda qızardılması ilə hazırlanır.
Bu yemək Böyük Depressiya dövründə geniş yayılıb və hazırda ABŞ-da yarmarkaların və əyləncə parklarının simvollarından biri hesab olunur. Adətən ketçup və ya xardalla birlikdə yeyilir.
9. “Tater Tots”
“Tater Tots” sürtgəcdən keçirilmiş kartofdan hazırlanan kiçik silindrik formalı kartof kroketləridir.
Onlar 1950-ci illərdə Oreqon ştatında kartof fri istehsalından qalan kartof hissələrindən istifadə etmək məqsədilə yaradılıb. Hazırda həm qızardılmış, həm də sobada bişirilmiş şəkildə qarnir kimi təqdim olunur.
10. “Scrapple”
“Scrapple” Pensilvaniya ştatının ənənəvi səhər yeməyidir. O, donuz ətinin müxtəlif hissələri, qarğıdalı unu, qarabaşaq yarması unu və ədviyyatlardan hazırlanır.
Hazırlanmış qarışıq soyudularaq bərkidilir, daha sonra dilimlənərək tavada qızardılır. Ən çox yumurta, tost və ya kartofla birlikdə süfrəyə verilir.
ABŞ mətbəxi yalnız burger və hot-doqlardan ibarət deyil. Müxtəlif mədəniyyətlərin təsiri nəticəsində formalaşmış bu kulinariya ənənəsi turistlərə həm klassik, həm də kifayət qədər qeyri-adi dadlar təqdim edir. Bəzi yeməklər yalnız müəyyən ştatlarda məşhur olsa da, onların əksəriyyətinə yerli kafelərdə, yarmarkalarda və ənənəvi restoranlarda rast gəlmək mümkündür.
Jalə Demokrat.az
